‘Klinkt leuk als je 100 miljard wilt investeren, maar er is geen vraag’

Werkgevers willen een fonds om de economie aan te jagen. Zo’n instelling is er al, maar het ontbreekt aan geschikte projecten, zegt Loek Sibbing.

Nieuw kun je het plan voor een nationaal investeringsfonds van 100 miljard euro niet noemen. Het ‘Next Level Investment Fund’, dat werkgeversclubs VNO-NCW, MKB Nederland en LTO Nederland donderdag presenteerden, is een „volgende poging” om de economie aan te jagen. Dat zegt Loek Sibbing, bestuursvoorzitter van de Nederlandse Investeringsinstelling (NLII) die in 2014 door pensioenuitvoerders en verzekeraars is opgericht.

Sibbing vindt het „fantastisch” dat werkgevers meer investeringen bepleiten in technologie, veiligheid, binnensteden en export. De overheid zou 5 miljard moeten inleggen, de overige 95 miljard moet van de markt komen. „De vraag is alleen of een nieuw investeringsfonds de juiste vorm is”, zegt Sibbing. „Nederland hééft al een organisatie die grote beleggers helpt meer te investeren in duurzame energie, mkb-financiering, wonen, zorg en scholen.”

En dat is uw organisatie?

„Dat zijn wij, ja. We hebben exact dezelfde doelstellingen als het fonds dat de werkgevers willen: meer investeringen door institutionele beleggers in onze economie. Het lijkt nu alsof het een heel nieuw plan is en we in een parallel universum zitten.”

Het kabinet praat al sinds 2012 met pensioenfondsen en verzekeraars om hun vermogen (1.440 miljard euro) beter te benutten voor de economie. Het plan voor een Nederlandse Hypotheekinstelling om de huizenmarkt aan te jagen strandde uiteindelijk. De NLII van Sibbing die wél werd opgericht, is een private instelling zonder winstoogmerk die grote beleggers en geschikte projecten bij elkaar brengt. Met zo’n 800 miljoen euro van pensioenfondsen en verzekeraars verstrekt de NLII leningen aan bedrijven. Met deze extra financiering kan voor bijna 2 miljard euro aan projecten worden uitgevoerd.

2 miljard euro is wel wat minder dan een fonds van 100 miljard euro.

„Wij zijn ‘klein’, omdat we zijn begonnen met het mkb en de financieringsvraag daar klein is. Het klinkt leuk als je 100 miljard euro in een fonds wil stoppen, maar er is geen vraag. Nederland telt te weinig uitgewerkte projecten om te financieren.”

Grote VNO-NCW-bedrijven zeggen juist: 100 miljard is nog te weinig.

„Welk probleem denken we zo op te lossen? Wij kennen àlle grote projecten in Nederland en we zien overal hetzelfde. Geld is niet het probleem. Het ontbreekt òf aan organisatie òf projecten zijn niet rendabel. We hebben 5 miljard nodig om scholen te renoveren. Maar het project komt niet van de grond. Schoolbesturen en gemeenten voelen zich niet verantwoordelijk. Geldstromen van Rijk en provincie sluiten niet op elkaar aan. Bij projecten met restwarmtetransport in Zuid- en Noord-Holland klopt de rekensom weer niet. Er wordt veel vergaderd, maar het is moeilijk om met alle marktpartijen en overheden tot één geschikt investeringsproject voor grote beleggers te komen.”

Wat kan een nieuw overheidsfonds wel bijdragen aan de economie?

„De werkgevers creëren momentum en hun pleidooi voor meer overheidsinvesteringen steun ik volledig. Maar de gemakkelijkste weg zou zijn dat de overheid zich aansluit bij ons bestaande fonds. Het hoeft niet eens: de overheid kan ook direct investeren in bijvoorbeeld wind op zee. Als de organisatie van projecten maar verbetert, want er is een berg geld.”

    • Eppo König