Kijken: hoe werken zwarte dozen in vliegtuigen?

In een video van Vox wordt uitgelegd hoe de apparaten precies werken.

De zwarte dozen, die in het echt oranje zijn, aan boord van een Boeing 747. Foto ANP / Koen Suyk

Het gebeurt niet vaak, maar komt soms toch voor: een vliegtuig verdwijnt spoorloos van de radar. Contact met de cockpit leggen lukt niet meer. Al gauw wordt voor het ergste gevreesd. Wanneer er een flink aantal uren zonder radiocontact verstrijkt is het duidelijk: het vliegtuig is neergestort.

Meestal is er een wrak dat gelokaliseerd kan worden, zodat hulpdiensten en onderzoekers zich naar de crashlocatie kunnen snellen. Echter, als het niet duidelijk is waar het toestel is neergestort kan er maar één ding worden gedaan: de laatste bekende locatie van het vliegtuig bepalen en zoeken naar de zwarte doos of dozen die ieder toestel aan boord heeft. Maar wat doet zo’n zwarte doos eigenlijk precies?

In een ruim vijf minuten durende video van Vox wordt uitgelegd hoe de apparaten precies werken. Hoewel de apparaten “zwarte dozen” heten, gaat het in werkelijkheid om twee knaloranje vluchtrecorders. De eerste recorder neemt alles op wat in de cockpit wordt gezegd door de piloot en de copiloot.

Soms kan alleen al met deze informatie worden achterhaald wat de oorzaak van een crash was. Dat was bijvoorbeeld het geval bij het toestel van Germanwings dat vorig jaar in de Franse Alpen neerstortte. Toen bleek de copiloot opzettelijk het vliegtuig te hebben laten neerstorten.

Twitter avatar flightradar24 Flightradar24 Analysis of Flightradar24 ADS-B/ModeS data: Autopilot was manually changed from 38,000 to 100 ft at 09:30:55
#4U9525 http://t.co/YKZKPxMnm7

Dan is er nog de tweede recorder, die de vluchtgegevens registreert. Maar liefst 88 verschillende soorten data worden bijgehouden. Hiermee kan doorgaans gereconstrueerd worden wat de oorzaak van een crash was en wat er op de laatste momenten van de vlucht aan boord gebeurde. De zwarte dozen bevinden zich in de staart van het vliegtuig en zijn omwikkeld door een dikke huls van staal. Daardoor overleven de opslagmedia doorgaans de meeste rampen.

Maar dan nog steeds moet de zwarte doos wel gevonden worden. En dat lukt niet altijd, zoals in het geval van vlucht MH370 kon worden gezien. Ruim twee jaar geleden verdween het toestel van de radar en nog altijd is het wrak niet gevonden. De batterijen van de zwarte dozen, die ook na de crash signalen blijven uitzenden, raken na zo’n dertig dagen op. Om die reden pleiten veel technici ervoor om de data niet langer aan boord op te slaan, maar om die direct naar satellieten of centra op de grond te versturen.

    • Casper van der Veen