Beetje dik als jongere geeft hartrisico

Foto Istock

Jongeren met overgewicht hebben later in hun leven meer risico op hartproblemen. Dat klinkt logisch, maar in een nieuwe langjarige Zweedse studie blijkt dit risico vanaf BMI 20 toe te nemen met 16 procent voor ieder extra BMI-punt daarboven (European Heart Journal, 17 juni). Dat is opvallend, want een BMI tussen de 18,5 en 25 geldt als gezond.

Het onderzoek nam als basis de gegevens van 1,6 miljoen rekruten, jongens die tussen 1968 en 2005 op hun achttiende voor militaire dienst werden gekeurd. De onderzoekers bekeken hoe het met hun gezondheid ging 5 tot 42 jaar na het meetmoment (gemiddeld 23 jaar). Van alle deelnemers belandden 5.492 mannen gedurende de duur van de studie in het ziekenhuis met hartfalen. De gemiddelde leeftijd waarop deze diagnose werd gesteld was bijna 47. Bij bijna de helft hield dit verband met kransslagaderproblemen, suikerziekte of te hoge bloeddruk.

Gegroepeerd naar BMI op 18-jarige leeftijd en rekening houdend met andere invloeden (zoals opleidingsniveau van de ouders) bleek dat een BMI van 20 tot 22,5 al een extra risico op hartfalen toevoegde van 22 procent. Bij een BMI tussen de 22,5 en 25 verdubbelde het risico hierop. Bij de groep die ten tijde van de dienstkeuring extreem dik was (BMI 35 of meer) was het risico op hartfalen bijna tien keer verhoogd.

De studie onder leiding van Annika Rosengren van het Sahlgrenska universiteitsziekenhuis in Göteborg bevat alleen historische gegevens over de BMI; de onderzoekers weten helaas niet of de deelnemers na hun dienstkeuring zijn afgevallen of juist zijn aangekomen. Een deel van de mannen die als jongere al tegen de bovengrens van een gezonde BMI zat, is misschien ‘doorgegroeid’ naar overgewicht. In Zweden heeft ongeveer 4 procent van de jongeren onder de 20 overgewicht en van de volwassenen meer dan 20 procent.

Te zwaar zijn op zich is al een risicofactor voor hartziekte. Hoe extra lichaamsgewicht dat kan veroorzaken, is niet opgehelderd. Het is waarschijnlijk een samenspel van bloeddruk, stofwisseling en neurohormonale invloeden die daaraan bijdraagt.

De uitkomsten wijzen er volgens de onderzoekers op dat preventieve maatregelen om risico op hart- en vaatziekten te verminderen eerder in het leven genomen moeten worden. Jongeren krijgen nu vaak alleen te horen dat roken en drinken slecht is voor hun gezondheid (wat ook zo is). Maar op gezonde voeding en voldoende lichaamsbeweging wordt veel minder gelet, zeker als zij volgens de geldende BMI-normen geen overgewicht hebben. Over het verband tussen BMI en hartziekterisico bij jongere vrouwen ontbreken de gegevens.

    • Sander Voormolen