Zijn goedkope lenzen slecht voor je ogen?

Hoe doe je dat? Over goedkope lenzen doen allerlei horrorverhalen de ronde. Hoe kies je goede lenzen voor een redelijke prijs?

Foto iStock

Eenderde van de volwassen Nederlanders is bijziend, en dat is een dure kwestie. Brillen en contactlenzen worden zelden vergoed uit de basisverzekering. Op de tast komen veel slechtzienden uit bij dure specialisten en opticiens, maar het kan goedkoper: zachte contactlenzen liggen bij drogisterijen voor een habbekrats in de schappen. Een set van tien daglenzen koop je bij Kruidvat voor vijf euro. Een paar maandlenzen van Hema kost 5,25 euro. Bij Albert Heijn koop je Etos daglenzen per 15 voor 8 euro.

Bij, bijvoorbeeld, opticienketen Eyewish gaan ze voor twee keer zoveel. Bij Pearle kosten de voordeligste daglenzen 20 euro per maand, de iets duurdere (comfortabelere) versie meteen een tientje meer, en maandlenzen gaan er vanaf 23,50 euro. Onafhankelijke opticiens zijn meestal nog wat duurder. Drogisterijen hebben lenzen dus scherp geprijsd. Maar zie je er net zo scherp mee?

Denk je wel eens vaker: ‘hoe doe je dat?’ Lees dan ook: Hoe koop je een kitten?

Is goedkoop duurkoop?

Wie googlet op ervaringen met lenzen van drogisterijen, komt allerlei horrorverhalen tegen. Maar technisch zijn de lenzen van de drogist net zo veilig als die van een opticien. De woordvoerder van A.S. Watson, het moederbedrijf van Kruidvat, mailt de certificering die hun producten hebben om toegang te krijgen tot de EU-markt, en ze voegt daar aan toe: „De Kruidvat Opticare contactlenzen en vloeistoffen voldoen aan alle wettelijke eisen. De kwaliteit van onze lenzen is gelijk aan die van de opticiens.” De prijs, legt hij uit, „is laag door het scherpe inkoopbeleid”.

„Het materiaal van de lenzen is in de basis inderdaad vergelijkbaar”, zegt oogarts Tjeerd de Faber, werkzaam in het Oogziekenhuis in Rotterdam. In dat ziekenhuis komen jaarlijks vijfhonderd patiënten met problemen die te wijten zijn aan contactlenzen. Vijftig van hen hebben een zweer op hun hoornvlies opgelopen en tien van die patiënten heeft uiteindelijk een donorhoornvlies nodig.

De grootste problemen zien we bij mensen die jaren achter elkaar contactlenzen gebruiken zonder oogheelkundig onderzoek te laten doen.

Dat is te voorkomen, zegt De Faber, die uitlegt dat de lenzen op zichzelf niet de boosdoener zijn, ongeacht wat ze gekost hebben. „De grootste problemen zien we bij mensen die jaren achter elkaar contactlenzen gebruiken zonder oogheelkundig onderzoek te laten doen.” Wie lenzen wil dragen, moet de ogen een à twee keer per jaar laten controleren op afwijkingen en (sluimerende) beschadigingen, zegt De Faber.

Sluimerende beschadigingen?

Door een gebrek aan hygiëne ontstaan veel problemen. De Faber: „Er kunnen bacteriën, virussen, schimmels of parasieten in je oog komen. Juist bij zachte lenzen. Bij harde lenzen begin je bij ieder vuiltje meteen te piepen, maar zachte lenzen werken als een verbandje op je oog. Dat maakt dat je er uien mee kunt snijden, maar daardoor lopen mensen ook vaak veel te lang door met problemen die ze niet merken, tot het oog rood wordt of het gezichtsvermogen achteruit gaat.”

„Mensen gaan ook vaak met hun lenzen in zwemmen. Dat kan prima met zachte lenzen, maar dan moet je ze daarna wel weggooien. Wie weet wie er in dat water heeft gepiest – als je ze blijft dragen kunnen er bacteriën of parasieten achterblijven en die veroorzaken infecties. 37 graden, lekker vochtig, het is smullen hoor, onder zo’n lens. Je ziet het wel eens bij watersporters, maar ook bij kampeerders. Die maken in een beekje even hun lenzen schoon.” Dat klinkt wel idyllisch. „Ja, als je graag een hele dierentuin onder je contactlens wilt.”

Dus ik kan best goedkope drogisterijlenzen kopen en dan op periodieke controle bij een specialist?

Dat raden ze bij Kruidvat wel aan. „Wij adviseren klanten om jaarlijks hun ogen te laten controleren door een optometrist of contactlensspecialist”, mailt de woordvoerder. „En bij klachten onmiddellijk stoppen met het dragen van de contactlenzen en direct een specialist raadplegen. Dit staat zowel op de verpakking als bijsluiter.”

Dan moet je wel precies weten wat je nodig hebt bij de aanschaf, want bij de kassa van de drogist krijg je ze niet aangemeten. Maar volgens de Kruidvat-woordvoerder weten gebruikers van hun lenzen dat wel. „Onze ervaring is dat klanten die al langere tijd lenzen dragen, precies weten welk product bij hen past”, mailt ze.

Ogen zonder cilinderafwijking hebben de vorm van voetballen, en ogen met cilinderafwijking zijn meer rugbyballen.

De Faber zou het toch niet aanraden. Ze zien er niet of je bijvoorbeeld een cilindercorrectie nodig hebt, een veelvoorkomende afwijking waarbij de kromming van het hoornvlies niet in alle richtingen gelijk is. De Faber: „Ogen zonder cilinderafwijking hebben de vorm van voetballen, en ogen met cilinderafwijking zijn meer rugbyballen. Om dat te corrigeren is het lensmateriaal op één as dikker dan op de andere, en dan moeten de lenzen wel precies op de goede as vallen. Anders zie je nog niet goed.”

    • Peter van der Ploeg