Werkgevers willen geld voor ‘sprong voorwaarts’

We moeten de angst van de crisis afschudden, zeggen de werkgevers. Het Rijk moet meer investeren voor een groots Nederland.

Foto Flip Franssen

De mooiste belofte voor de Tweede Kamerverkiezingen van volgend jaar is nu al gedaan door Hans de Boer. „Volledige werkgelegenheid”, zei de VNO-NCW-voorzitter donderdag doodserieus bij de lancering van de campagne NL Next Level.

Het kán met dit nieuwe stimuleringsprogramma van werkgeversverenigingen VNO-NCW, MKB-Nederland en LTO Nederland, zei de Boer. Tenminste, als politieke partijen het plan in hun verkiezingsprogramma opnemen en het nieuwe kabinet fors investeert. Een economische groei van 2,5 procent zou per jaar 50.000 tot100.000 banen opleveren, rekende hij voor. Binnen een paar jaar is de werkloosheid (nu 560.000 mensen) verleden tijd.

De ambities van Next Level zijn nog veel groter. Het plan is geschreven om de angst van de crisis te bezweren en de positie van Nederland in de top-20 van de wereldeconomie veilig te stellen. De werkgevers willen met publiek-private investeringen een grote sprong voorwaarts maken: van de geraamde 1,5 procent economische groei naar 2 tot 2,5 procent.

Grote bedrijven

Het gaat om groene projecten, met bijvoorbeeld restwarmte of de opslag van CO2 bij kolen- en gascentrales. Er moeten technologische „doorbraakprogramma’s” komen in de zorg, industrie en bouw. De werkgevers willen een „vitale plattelandseconomie” en „bruisende binnensteden”. Nederland moet de export uitbreiden en zijn (lucht)havens niet belemmeren. Ondernemers willen investeren in veiligheid als „bescherming van onze Europese waarden en vrijheid”.

Het programma is opgesteld met inbreng van grote bedrijven als Shell, Philips, FrieslandCampina, DSM en Akzo Nobel en het DGA Network voor directeur-grootaandeelhoudersen mkb-ondernemers, zoals de Metaalunie, zei De Boer: „We hebben het zo opgeschreven dat een brede politieke coalitie zich hier achter kan scharen.”

De overheid zou jaarlijks 7,5 miljard euro moeten bijdragen. Daarnaast wordt gewerkt aan een investeringsfonds voor grote beleggers zoals pensioenfondsen en verzekeraars dat in 2025 moet zijn uitgegroeid tot 100 miljard. De overheid zou eenmalig ruim 5 miljard als eigen vermogen moeten inleggen, wat als buffer van het Rijk blijft. De doorrekening van het fonds (werktitel: Next Level Investment Fund) wordt binnenkort bekendgemaakt.

Een fonds van 100 miljard euro klinkt groot, maar is het niet, zegt De Boer. „Dat geld is er wel in de markt. Dat is het punt niet. Mijn grote leden zeggen zelfs dat ik niet ambitieus genoeg ben, dat er méér geld in het fonds moet. Maar ik kan aan Den Haag niet meer vragen wegens de begrotingafspraken met Brussel en alle lastige politieke keuzes.”

De OESO-club van welvarende landen heeft berekend dat wereldwijd 13.000 miljard aan investeringen nodig zijn om de klimaatdoelstellingen te halen, zei oud-minister Willem Vermeend tijdens een presentatie. „Misschien kan dat fondsje van Hans daar een rol bij spelen.”

Uit de pensioen- en verzekeringssector komen positieve reacties. Else Bos, hoofd van pensioenbeheerder PGGM, riep in een filmpje op om gezamenlijk een „inhaalslag” te maken voor een „groene economie”.

De FNV mist „de menselijke maat” in de campagne. De bond roept werkgevers op te investeren in „duurzame arbeidsrelaties”, in plaats van alleen flexbanen. De Boer benadrukte dat „alle Nederlanders” moeten profiteren van Next Level. Hij wil met de vakbond overleggen over een sociale agenda binnen het plan.

    • Eppo König