Oostpool speelt een hapklare ‘Illias’ met knaleffecten

Oerol 2016 Oerol biedt esoterische dans, sociaal-maatschappelijke commentaren, theater dat de bezoeker op zichzelf terugwerpt en supermeligheid.

De bruiloft van Figaro door Compagnie Magnus gebracht met een knipoog. Foto Anke Teunissen

Twee ijsberen begeleiden ons naar het poolstation. Hoewel we lopen op Oerol, bij Natuurtheater De Nollekes, geeft de wegbewijzering aan dat we ons boven Spitsbergen bevinden.

Dit poolstation is de voorraadschuur van de wereld. In Kiemkracht van Het Houten Huis volg je de dagelijkse routines van een eenzame bewaker van veilig in het ijs opgeslagen zaden. Totdat al zijn meters van slag raken door de razendsnelle opwarming van de aarde: het water komt.

Kiemkracht verbeeldt vrolijk de ondergang van de wereld, met acteurs die maskers van peulvruchten en dieren dragen. „Zeehond gesignaleerd op de Eiffeltoren,” schalt er uit de radio. De erwt en boon doen een aanstekelijk dansje: ‘Kiemen’ willen ze.

Deze jeugdvoorstelling beklijft beter dan de loden ernst van Re-enactment of the Now van Davy Pieterse, waarin een voice-over de kijker dorre feiten over de alarmerende verzaking van het milieu in het oor blaast. Het spel van de acteurs in een groot weiland in Oost-Terschelling blijft op grote afstand. Die gewaagde vorm, op Oerol ook door Collectief Bog toegepast, is geen aanpak die negentig minuten boeiend blijft. Pas als ook hier het water opkomt en er gevlucht moet worden, ontstaat er wat drama.

Zo biedt Oerol 2016 uitersten aan variatie: van esoterische dans tot sociaal-maatschappelijke commentaren en van projecten die de bezoeker op zichzelf terugwerpen tot erotische kunsten en supermeligheid.

Meike van den Akker weet in De wraak van de raaf haar poppenspel erotisch te laden. Suggestief zuchtend acteert ze de vlucht van een klapwiekende raaf. Fladderend van scène naar scène zet ze lijf en leden in om haar sprookje over de vos die de raaf verschalkt zo wreed en sexy mogelijk te maken.

Oostpool sloopt de Illias en bouwt het epos weer op als eigentijdse blik op de moderne oorlog

In Sexiety combineren theatermakers Gehring & Ketelaars en journaliste Gian van Grunsven anatomische sekslessen met intieme herinneringen en schaamteloze vragen aan het publiek. Met als toppunt het spel waarin Gehring & Ketelaars toeschouwers aanwijzen en elkaar vragen of ze hem of haar ‘zouden doen’.

De meligheid komt van Kassys, waar vier mannen communiceren met flarden uit popliedjes. Van de Stones tot 2 Unlimited en van U2 terug naar ABBA worden er melodietjes en refreinen vermalen en dat is maar soms grappig.

Lolliger is de dikke knipoog waarmee Compagnie Marius De barbier van Sevilla en De bruiloft van Figaro uitvoert. De Belgische acteurs zijn uitstekende komediespelers, maar de bordkartonnen operaverhaaltjes verdienen nog wel meer gekte dan het gezelschap zich veroorlooft. Die relatieve terughoudendheid speelt op Oerol ook de derde Crashtest Ibsen van Moeremans& Sons parten.

Waardoor de meest geslaagde bewerking van een klassieke tekst dit festival op naam komt van Toneelgroep Oostpool, die de Illias vakkundig sloopt en weer opbouwt als een eigentijdse blik op geavanceerde oorlogsvoering. In de frivole actualisering van de twintigers Jan Hulst en Kasper Tarenskeen is het decor een compound voor de poorten van Troje (de crossbaan van Terschelling), waar een elite-eenheid van Griekse vechtjassen met hun jeeps en geweren al negen jaar bivakkeert. De mannen praten over hun vrouwen thuis en lijden honger. Al negen keer is een bezorger van thuisbezorgd.nl door mortiervuur omgekomen.

In deze Illias is de grote held Achilles oorlogsmoe. De zelfbenoemde ‘posterboy’ wil alleen nog vrijen met Patroklos en droomt hardop van het openen van een concept store. Tegen zijn kameraden zegt hij: „Wat gaan we doen als we Troje innemen? De tuinstoelen verzetten en chillen? Hadden jullie geen dromen voor je het leger in ging?”

Door het geoliede, hippe taalgebruik, de knaleffecten en het sterke spel van een jonge cast is dit een hapklare Homeros. De waanzin van de oorlog en de ontreddering bij de soldaten zijn knap ingebed in persoonlijk drama. Zo kan een ironiserende aanpak toch vitaal theater opleveren.

    • Ron Rijghard