NS blijft nog wel even de baas op hogesnelheidslijn

Spoor Vele procedures en regels verhinderen dat een andere vervoerder snel ook op de hogesnelheidslijn kan gaan rijden.

Uitgerangeerde Fyra-treinen. Voorlopig houdt NS het monopolie op het vervoer over de hogesnelheidslijn. Foto Bram van de Biezen / ANP

NS blijft de komende jaren verzekerd van het vervoer over de hogesnelheidslijn. De politieke druk om beter te presteren op de lijn Amsterdam-Rotterdam-Breda is groot, maar intrekken van de tot 2025 lopende hsl-concessie voor NS is voorlopig geen optie.

Dat valt af te leiden uit de antwoorden van staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur en Milieu, PvdA) op 92 Kamervragen over de kabinetsreactie op de parlementaire enquête over de Fyra. Donderdag stuurde Dijksma de antwoorden naar de Kamer, als opmaat voor het voor volgende week geplande slotdebat over de Fyra-enquête.

Lange looptijd

NS faalde bij de introductie van de hogesnelheidstrein Fyra, en schiet tekort bij zijn vervanger IC Direct, die veel te vaak uitvalt. De Kamer wil dat het kabinet meer druk uitoefent op NS om beter te presteren.

De eerder aangekondigde marktverkenning naar alternatieve vervoerders op de hsl wordt dit najaar uitgevoerd door een onafhankelijk onderzoeksbureau. Als er voldoende vraag naar is en het kan rendabel, dan vraagt het kabinet aan NS om dit ‘aanvullende vervoersaanbod’ uit te voeren. NS behoudt in dat geval de concessie, maar schakelt een andere partij in als onderaannemer. Dat kan echter pas vanaf de dienstregeling van 2019, want die van 2018 staat eind dit jaar al goeddeels vast.

Ook het fenomeen ‘three strikes out’, waarbij NS de concessie wel zou kwijtraken, heeft een lange looptijd. Het gaat hier om drie keer onder de norm scoren bij dezelfde ‘prestatie-indicator’. De nieuwe indicator voor uitval op de hsl gaat in per 2017 en leidt dus pas tot een conclusie in 2019. Uitvoering zal nog later zijn.

Reizigersaantallen

Op verzoek van D66 geeft Dijksma ook informatie over reizigersaantallen op de hogesnelheidslijn. Circa 39 procent van de reizigers komt of gaat vanuit Amsterdam/Schiphol, 10 procent uit Den Haag, 28 procent uit Rotterdam en 23 procent uit Breda. Het lage Haagse aantal is reden voor een lage frequentie in het schema vanaf 2018: vier keer dag tussen Den Haag HS en Brussel. Prioriteit voor Dijksma is het verkorten van de rit Amsterdam-Brussel met een half uur.

    • Mark Duursma