Mi Lao Shu enTang Lao Ya in Disneyland

Het Amerikaanse Disney World opende donderdag zijn eerste pretpark in China. Kaartjes zijn voor de rest van het jaar uitverkocht.

De belangstelling voor het donderdag geopende pretpark van Disneyland in China is zó groot, dat de kaartjes voor de rest van dit jaar zijn uitverkocht.

Het moest volgens Disney-topman Robert Iger „een van de meest opwindende dagen in de geschiedenis van het Amerikaanse Disney-concern” worden, de opening donderdag in de Chinese metropool Shanghai van het grootste Magische Koninkrijk buiten de VS.

Mickey Mouse (Mi Lao Shu), Donald Duck (Tang Lao Ya) en vooral Robert Iger zelf deden onder het motto ‘the show must go on’ enorm hun best, net als de tienduizenden genodigden en degenen die als eersten een toegangskaartje hadden bemachtigd.

Maar de aanslag in Orlando, thuisbasis van Walt Disney World Co., en het incident met een kleuter die in het Floridase pretpark door een krokodil werd gedood, temperden de stemming voelbaar. Woensdagavond verhinderden bovendien tropische onweersbuien de feestelijke vuurwerkshow Ignite the Dream en ook de officiële openingsceremonie met videoboodschappen van de presidenten Xi Jinping en Barack Obama donderdag verregende.

Een duidelijk geval van grote pech voor Shanghai Disneyland in het oostelijk havengebied Pudong, waar ‘groot’ het sleutelwoord is. De investeringen alleen al beliepen meer dan 5,5 miljard dollar (4,9 miljard euro).

In het eerste jaar worden meer dan 10 miljoen bezoekers verwacht, in het daarop volgende jaar 22 miljoen en over drie jaar 50 miljoen. Verwachte winst: 4,5 miljard dollar. Aantal personeelsleden: 25.000 – meer dan de andere internationale Disney-parken samen.

Er moesten vijf jaar geleden negen dorpen met in totaal 32.000 inwoners voor verdwijnen. Niet alleen voor Disneyland, maar ook voor het nieuwe Shanghai Village met tientallen hotels, winkelcentra en de speciale metrolijn naar het centrum van de metropool.

Vlakbij Disneyland is inmiddels begonnen met de bouw van Winterland, een indoor ski-resort en Haichang Oceaanwereld met ijsberen, dolfijnen en wolven. Al deze activiteiten moeten Shanghai (26 miljoen inwoners) helpen aan de economische groei van minstens 8 procent.

Voor Disney moet het pretpark in Shanghai een grote geldmaker worden, want dat is met de zes andere parken buiten de VS nog nooit echt gelukt. „En dat zal ook zeker gebeuren”, zei Disney-topman Iger (65), die zijn pensionering speciaal voor deze gelegenheid heeft uitgesteld.

Zijn verwachting is gebaseerd op de wetenschap dat in een straal van drie uur met reizen met trein, auto of vliegtuig een steeds koopkrachtiger bevolking van 300 miljoen mensen leeft. Hier wonen ruim voldoende Chinezen die zich met gemiddelde inkomens van 15.000 euro per jaar de toegangsprijzen – 65 euro voor een volwassene, 45 euro voor een kind – kunnen permitteren. De Disney-topman heeft lang gelobbyd bij de top van de Communistische Partij in Shanghai en vooral ook in Beijing om de deuren in het land van Mao Zedong en Xi Jinping voor Mickey Mouse te openen.

De vader van Xi, een communistische veteraan van het eerste uur, zou een groot liefhebber van Disneyland zijn geweest, dat scheelde.

De compromissen die Iger heeft moeten accepteren, zijn voor Disney weliswaar uniek, maar voor buitenlandse bedrijven is dat in zijn algemeenheid een volstrekt normale praktijk. Disney heeft voor het eerst in zijn geschiedenis een minderheidspositie moeten accepteren.

Een staatsconsortium bezit 57 procent van de aandelen Shanghai Disneyland en Disney zelf 43 procent. De staat profiteert dus het meest, ook van de verkoop van parafernalia, video’s en films uit het assortiment van het entertainmentconcern.

Het Magisch Koninkrijk moest ook ontdaan worden van al te Amerikaanse karakteristieken: ‘Main Street USA’ is daarom omgedoopt in ‘Mickey Avenue’ en ‘Space Mountain’, ‘Jungle Cruise’ en ‘It’s a small world’ moesten wegens het al te Amerikaanse karakter geschrapt worden. Architecten kregen opdracht zoveel mogelijk Chinese elementen in de gebouwen met restaurants te verwerken. Shanghai Disneyland is het enige Disneypark met een groot theehuis, de Zwervende Maan.

Regisseurs van de talrijke shows kregen opdracht geen woord Engels te gebruiken, alle voorstellingen zijn uitsluitend in het Chinees.

Deze concessies werden gedaan omdat er een nieuwe nationalistische wind door China waait en partijfunctionarissen bezorgd zijn over het Amerikaanse cultureel imperialisme, in dat opzicht zijn Chinezen net Fransen. In de staatsmedia is al gewaarschuwd dat het bij één Disneyland moet blijven.

Wel is Disney erin geslaagd de militair ogende, zwaar bewapende Chinese politie buiten de poort te houden. „Dat vertoon van donkere, militaire uniformen past helemaal niet in de familiaire, onschuldige sfeer die wij willen creëren”, aldus directeur Murray King van Shanghai Disney.

De bewaking in Disneyland is nu in handen van vrolijk ogende, maar goed getrainde jongens en meisjes in snoepjeskleurige uniformen. Donderdag kregen zij de eerste bezoekersgolf te verwerken. De kaarten zijn tot het einde van het jaar uitverkocht.

    • Oscar Garschagen