Het nieuwe lezen: bingecoloring is nu ook fokking hot

Nieuws! We lezen weer! Op de bank, al heet het nu binge-reading. Het altijd alerte semi-literaire tijdschrift Adformatie schrijft: ‘Jonge vrouwen in de leeftijd 15-35 zijn er he-le-maal verslingerd aan: boeken. Ja, je leest het goed. Niet eens e-readers. Boeken! Boeken zijn weer fokking hot. Nee, niet Mulisch of de Anton Wachter-cyclus van Vestdijk. We praten hier over Young Adult-series als Hunger Games, Divergent en The Jewel.’ Die boeken worden niet alleen verslonden door de doelgroep, ze praten er ook nog over. ‘Het nieuwe lezen gaat over napraten met vrienden en kennissen op Facebook [...] En over appen met je vriendin terwijl je aan het lezen bent. Lezen is meepraten, laten we dat vooral niet vergeten. En het nieuwe lezen gaat daarin een stuk verder dan we gewend zijn. Het nieuwe lezen is, kortom, veel socialer dan lezen ooit was.’ Ah. Socialer dan in leesclubs, op avondjes in boekhandel en bibliotheek of in digitale lezersfora: je krijgt bij dit soort stukken het idee dat ze zijn geschreven door iemand die nog nooit een boek van dichtbij heeft gezien – en misschien ook wel nooit een ‘jonge vrouw’.

Interessant is dat de portee in dit soort kletsverhalen in een paar maanden radicaal gedraaid is. Nadat ze jarenlang unisono beweerden dat er aan de toekomst van het boek geen snipper papier meer te pas zou komen, papegaait men nu collectief over de wederopstanding van het papieren boek. Zelfs in de VS groeit de markt aan e-books niet meer! Daar moet u zich overigens geen glorieuze renaissance van de leescultuur bij voorstellen: de groei van het papieren boek wordt vrijwel geheel veroorzaakt door de opkomst van, jawel, het kleurboek voor volwassenen. Het wachten is alleen nog op het trendstuk over binge-coloring en ‘daarover appen met je vriendin’.

In werkelijkheid zijn de trends in boekenland zo onvoorspelbaar als een goed boek. Of misschien: als een sonnettenkranskrans. Een wat? Ja, de sonnettenkranskrans is Nieuw! En voorlopig alleen nog een trend bij Bas Jongenelen en Martijn Neggers, die onder de titel Een kruisweg van alledaags leed een boek maakten met veertien sonnettenkransen. (Een sonnettenkrans is een cyclus van veertien sonnetten waarbij de eerste regel van elk gedicht gelijk is aan de laatste van het vorige én de laatste regels ook weer een sonnet vormen.) Heel veel poëzie dus, waarbij al meteen aan het begin het goede humeur van de makers blijkt: ‘Sonnetten, klinkt! Een reeks van luid gebral/ bent u: een troost te mijden als de pest./ Dus klaar ermee, we poetsen nu de plaat.’ De 196 sonnetten (er hebben 56 mensen meegeschreven) van de sonnettenkranskrans staan niet alleen in het boek, maar ook op een reusachtig stuk papier. Ik ben daar nu al een tijdje naar aan het bingestaren en geloof niet dat ik het helemaal begrijp, wat ongetwijfeld het voorteken van een weergaloze trend is. Ik app u er nog over.

    • Arjen Fortuin