Wat zijn de gevolgen voor de handel tussen Nederland en het VK?

Door teruglopende handel kan het verlies voor Nederland door een Brexit oplopen tot 1,2 procent van het bruto binnenlands product in 2030 (10 miljard euro), zo berekende het Centraal Planbureau (CPB). In een scenario waarin minder handel ook tot minder innovatie leidt, loopt dit bedrag mogelijk zelfs op tot 16,5 miljard, zo becijferde het CPB. De voedselverwerkende industrie zou het hardst geraakt worden.

Het Verenigd Koninkrijk is een belangrijke handelspartner voor Nederland. Als je kijkt naar CBS-cijfers over de waarde van invoer en uitvoer, is het VK de derde handelspartner van Nederland, na Duitsland en België. Maar de Britten zijn eigenlijk nóg belangrijker. Kijk je naar wat Nederland verdient met de export (de toegevoegde waarde), is het VK zelfs de tweede handelspartner van Nederland. Dit komt doordat Nederland veel producten van eigen makelij uitvoert naar dat land. Daarop maakt Nederland meer winst dan op zogeheten ‘wederuitvoer’ (het invoeren en, na een kleine bewerking, weer uitvoeren van goederen), waaruit een groot deel van de export naar België bestaat.

Van de totale productie van goederen en diensten in Nederland hangt 3,7 procent samen met de vraag vanuit het VK. Dit zorgt voor 300.000 banen, ofwel 3,3 procent van de Nederlandse werkgelegenheid, zo berekende ING. Binnen de EU zijn alleen Ierland en Malta afhankelijker van het Verenigd Koninkrijk.

Als de Britten uit de Europese Unie stappen, valt niet meteen alle handel weg. Veel hangt af van de deal die erna gesloten wordt. Met een Noors model (deelname aan de interne markt van de EU in ruil voor het overnemen van EU-regels), kan de handel grotendeels doorgaan. Er komen dan geen invoer- en uitvoerheffingen. Andere modellen, zoals het Zwitserse (een reeks bilaterale verdragen) of het Turkse (douane-unie) maken de handel minder vrij, vooral op het gebied van diensten. Bovendien gaan dan waarschijnlijk de technische regels voor producten (bijvoorbeeld veiligheidseisen) uit elkaar lopen. Bedrijven moeten dan aan verschillende regels voldoen in de EU en in het VK, wat voor nieuwe barrières zorgt. Brexit zal „langs deze weg de handel met het VK lange tijd blijven hinderen”, aldus Raoul Leering van ING.

Een Brexit kan de handel ook indirect raken: de Britse vraag naar Nederlandse producten zal waarschijnlijk krimpen.