Het echte gelazer begint ’s avonds

Jongeren misdragen zich in de stadsbussen van Almere. Zwartrijden, spugen. Chauffeurs durven niet in te grijpen. „Ook ik heb een gezin.”

Baldadige jeugd in Almere zorgt al dagen voor ophef in de stadsbussen. Ruiten sneuvelen, chauffeurs worden bespuugd. Foto Evert Elzinga/ANP

„Hoho, wat gaat hij nou doen?” Midden op het stationsplein van Almere Centraal kijken Ineke en Daniëlle, beiden vijftien jaar buschauffeur, hoofdschuddend om zich heen. De ene na de andere collega rijdt spookrijdend de halte op omdat verderop een bus met pech de rijrichting blokkeert.

„Sjongejongejonge.”

„Allemaal nieuwelingen.”

Het is de hele middag al chaos op het plein. De buschauffeurs in Almere hadden woensdag besloten tot een wilde staking na het zoveelste incident op de bus. Een passagier die nog mee wilde terwijl de bus al reed, had bij een collega de ruit ingeslagen. Na twee uur is de staking alweer voorbij en raast toeterend een bus voorbij. „Ah joh, Alexander. Rustig aan.”

Ineke en Daniëlle vinden het werk best leuk. Geen baas die je op de vingers kijkt, passagiers die een praatje komen maken. Ineke: „Ik voel me soms net een maatschappelijk werker”. Maar als je niet oppast, heb je elke dag ruzie.

Het werkvolk dat in alle vroegte met de bus naar het station rijdt, valt mee. Die zijn fatsoenlijk. Het geklooi begint bij de scholieren rond half acht. Niet inchecken en als er een controleur komt, toch snel proberen achterin het pasje langs de scanner te halen.

Lachend zwartrijden

’s Middags heb je dan het winkelpubliek en de oudjes. Ook dan heb je er altijd wel een paar die niet inchecken. Zowel Ineke als Daniëlle zegt er niets van. Ze houden het bij een blik, angstig voor bedreiging. Verhalen van buschauffeurs genoeg. Ineke: „Ook ik heb een gezin.” Daniëlle is al eens in haar gezicht gespuugd, alleen omdat ze zei: vergeet je niet wat? „Het liep zo langs m’n wang.”

Maar het echte gelazer begint meestal pas ’s avonds na zeven uur. Dan heb je de jongens in de bushokjes. Een heel netwerk is dat in Almere, waar de jeugdwerkloosheid hoog is en de bushokjes luxe. Zo’n driekwart reist zwart, schatten de buschauffeurs. Ineke: „Ze hangen en drinken en pakken vaak één halte mee, naar vrienden in een volgend hokje.” Patat op de grond, viezigheid. De ergste halte is Kruidenwijk, een buurt met veel sociale woningbouw. Daar was de afgelopen dagen een hoop gedoe.

Bekogeld met steentjes

Tot drie keer toe werden bussen van Connexxion er door jongeren bekogeld met steentjes. Van die scherpe, zwarte siersteentjes uit de nieuwe plantenbakken op het Saffraanplein bij de Lidl. Omwonenden vonden het bij de aanleg weken geleden al geen goed idee, bakken met duizenden siersteentjes op een plein met veel hangjeugd. Inmiddels ligt de grond ermee bezaaid en is bij de jeugd gooien automatisme geworden. Connexxion legde de buslijn zondag en maandag tijdelijk stil, waarna een karavaan tv-ploegen het plein bezocht en de jongeren zich even niet meer lieten zien.

Baldadigheid van de jeugd, noemen omwonenden het. De jongens variëren in leeftijd van acht tot zestien. Hun gezichten herkennen sommigen nog van de kleuterschool. Maar er iets van zeggen durven ze niet meer. Dan liggen voor je het weet de ramen eruit.

Genoeg bewoners herinneren zich nog de narigheid van vijf jaar geleden, toen je groepen hangjongeren had, die ouder waren dan de overlastgevers van nu. Die hangjongens bleven nog tot veel later ’s nachts buiten hangen en luidruchtig doen dan de jochies van nu. Hele wasmachines en bankstellen gingen de busbaan op.

Cameratoezicht

De burgemeester van Almere, Franc Weerwind (D66), heeft poolshoogte genomen in de wijk en gesproken met Connexxion. Er komt meer cameratoezicht en stadstoezicht, en ook de busmaatschappij neemt maatregelen. Ineke en Daniëlle hopen op poortjes in de bus. Maar ja, wat kun je doen tegen de jeugd? Daniëlle: „Eén keer hadden we gestaakt en konden ze gratis meerijden. Nou, er gingen hele kratten bier mee. Het leek wel een hotel.”

    • Freek Schravesande