De site over Bosch is nog altijd niet af

Vertraging De grote Bosch-tentoonstelling is afgelopen. Het maken van de catalogi kostte zoveel tijd dat de beloofde, gedetailleerde website er nog steeds niet is.

Van bijna alle werken van Jheronimus Bosch zijn de afgelopen jaren foto’s in zeer hoge resolutie gemaakt. Beeld Boschproject

De publieke website over Jheronimus Bosch heeft grote vertraging opgelopen. De site, waarop alle werken van Bosch tot in detail te bekijken zijn, zou begin dit jaar klaar zijn, maar het Bosch Research and Conservation Project (BRCP) zegt nu dat het tot eind 2016 kan duren.

In een persbericht van 1 februari 2016 belooft het BRCP onder meer dat „alle fotografische documentatie van het Bosch-project online beschikbaar wordt gemaakt via boschproject.org”. Het Noordbrabants Museum schrijft op 11 februari: „Daarnaast is er de geavanceerde en zeer gebruiksvriendelijke website boschproject.org waarop (vanaf 19 februari a.s.) alle BRCP-documentatie te raadplegen zal zijn.”

Pas vorige week maandag is na vragen van deze krant een lijst met verwijzingen aan de site toegevoegd. Daardoor kunnen lezers van de in februari verschenen ‘Catalogue Raisonné’ van het BRCP daar nu wel de informatie en achtergronden vinden waarnaar het boek regelmatig verwijst.

Projectleider Matthijs Ilsink van het BRCP bevestigt dat het de bedoeling was alles af te hebben voor de start van de expositie in februari dit jaar. Maar omdat de tentoonstelling, de tentoonstellingscatalogus en de oeuvrecatalogus volgens hem zo veel meer tijd dan gepland kostten, is de site blijven liggen. Het verzamelde fotomateriaal was zo goed, zegt Ilsink, dat besloten werd de oeuvrecatalogus ambitieuzer te maken met meer detailfoto’s en vergelijkingen.

Het BRCP heeft de afgelopen jaren foto’s in zeer hoge resolutie gemaakt van bijna alle werken van Bosch. Niet alleen gewone foto’s, maar ook infrarood. Robert Erdmann, lid van het BRCP en Senior Scientist van het Rijksmuseum, heeft de ‘curtain viewer’ ontwikkeld waardoor al dit beeldmateriaal naadloos te bekijken is. Wat een enorme aanwinst is voor kunsthistorici, die hierdoor razendsnel kunnen inzoomen en wisselen tussen de geverfde oppervlakte en de schets daaronder.

Ook liefhebbers kunnen met de ‘curtain viewer’ tot in detail een schilderij bekijken. Bovendien kan de viewer schilderijen en fragmenten naast elkaar op het scherm zetten: bijvoorbeeld alle uiltjes van Bosch.

Aan die software heeft Erdmann verder gewerkt sinds de proefversie van boschproject.org in 2013 online ging. Een van de grote opgaven is dat infrarood, gewone en röntgenfoto’s van elk schilderij exact op elkaar moeten liggen. Dat er in totaal 14 terabyte (14.000 gigabyte) ontsloten moet worden, maakt die klus niet eenvoudiger. De software, mede mogelijk maakt met steun van The Getty Foundation, is veel ruimer toepasbaar dan Bosch alleen en is door het Rijksmuseum al gebruikt voor de studie naar Rembrandt. Op de Breitner-expositie draaide dit jaar een film die met Erdmanns software is gemaakt. Op Boschproject.org staat nu dat de site nog tijdens het Boschjaar 2016 voltooid zal worden.

    • Dirk Limburg