15 jaar cel geëist tegen Pistorius

Advocaat van Paralympisch kampioen vraagt om genade bij rechtszaak voor moord op Reeva Steenkamp.

Pistorius loopt woensdag zonder protheses door de rechtszaal. Foto Siphiwe Sibeko/AFP

‘Kun je nu even je benen afdoen, alsjeblieft”, vroeg de Zuid-Afrikaanse advocaat Barry Roux zijn cliënt woensdag tegen het eind van zijn slotpleidooi.

Meervoudig paralympisch kampioen Oscar Pistorius had tot dan toe het grootste deel van de ochtend met zijn hoofd tussen zijn handen gezeten. Zorgvuldig had hij de camera’s in het gerechtshof van Pretoria vermeden. Zonder zijn protheses kwam Pistorius amper met zijn schouders boven het bureau van de meervoudige kamer uit. Op zijn beenstompen kon hij alleen zijn evenwicht bewaren door zich vast te klampen aan het hout van de tafels om hem heen.

Dat was precies het punt dat zijn advocaat wilde maken, nu rechter Thokozile Masipa moet beslissen over de vraag hoeveel jaar celstraf Pistorius moet krijgen voor de moord op zijn vriendin Reeva Steenkamp. Steenkamp werd op Valentijnsdag 2013 gedood in de woning van het echtpaar.

Het is de tweede keer dat die vraag aan haar voorligt: in oktober 2014 veroordeelde ze Pistorius tot vijf jaar gevangenisstraf wegens ‘dood door schuld’. Tien maanden later, in augustus vorig jaar, stond Pistorius alweer voorwaardelijk buiten.

Vier keer op de deur geschoten

In december oordeelde een rechter in hoger beroep dat Pistorius wel degelijk schuldig is aan moord met voorbedachten rade. Zelfs als Pistorius werkelijk geloofde dat niet Steenkamp maar een inbreker zich in zijn toilet had opgesloten, dan nog vuurde hij vier keer met zijn pistool op de gesloten toiletdeur om iemand te doden. De strafmaat moet opnieuw bepaald worden. Op moord staat in Zuid-Afrika een minimale straf van vijftien jaar cel.

Daarom moest Pistorius woensdagmiddag van zijn advocaat strompelen, in het zicht van de rechter, journalisten en de nabestaanden van Reeva Steenkamp. „Dit is de man die toen schoot. Niet de winnaar van gouden medailles, maar een man van 1,50 meter groot. Het is drie uur ’s nachts, het is donker, hij loopt op zijn beenstompen. Hij heeft geen evenwicht. Hij lijdt aan een angststoornis. Hij is ervan overtuigd dat zijn vriendin in bed ligt en een inbreker in zijn huis is. Wilt u deze man vijftien jaar naar de gevangenis sturen?”

Eerder getuigde een klinisch psycholoog dat Pistorius „ernstig depressief” is, „een gebroken man die zijn lot in handen van God heeft gelegd”. Zijn lijden aan een posttraumatische stressstoornis was volgens psycholoog Jonathan Scholtz zo groot dat hij niet in staat was te getuigen, zelfs niet als hem dat strafvermindering zou kunnen opleveren.

Pistorius deed zijn versie van het verhaal wel uit de doeken tegenover televisiezender ITV. „De verdachte spreekt wel op televisie, maar niet in de rechtbank. Dat is respectloos”, sneerde openbaar aanklager Gerrie Nel.

Advocaat Roux smeekte de rechter niettemin om genade en vergeleek het lijden van Pistorius met dat van rugbyspeler Vleis Visagie. Visagie schoot in 2004 zijn eigen dochter dood vanuit zijn slaapkamerraam toen hij midden in de nacht zijn auto uit de garage hoorde rijden. Ook hij dacht te maken te hebben met een inbreker. Visagie werd vrijgesproken van moord en kreeg geen gevangenisstraf.

Het pistool ligt onder handbereik

Zo brengt de slepende rechtszaak van Oscar Pistorius opnieuw een van de grootste kwalen van Zuid-Afrika naar boven. Hoewel wapenbezit er inmiddels veel strakker aan banden ligt dan in de Verenigde Staten, ligt in veel huishoudens het pistool nog altijd onder handbereik. In een samenleving waar conflicten vaak met geweld worden opgelost, vroeg de advocaat van Pistorius om vergiffenis: „Iedereen maakt fouten.”

Aanklager Gerrie Nel eiste woensdag niettemin vijftien jaar, omdat het medeleven van de rechtbank bij het slachtoffer en de nabestaanden zou moeten liggen.

Nel vroeg de rechtbank woensdag om de foto’s openbaar te maken van de plaats delict en van de wonden op het lichaam van Steenkamp. „Reeva Steenkamp zal nooit haar dromen kunnen verwezenlijken. Ze stierf een vreselijke dood. Het publiek moet kunnen zien wat deze verdachte heeft gedaan.”

De vader van Steenkamp getuigde dinsdag dat hij zich sinds de dood van zijn dochter in zijn buik heeft gestoken met injectienaalden om te kunnen voelen wat ze voelde in de laatste seconden voor haar dood. „Ze moet zoveel angst en pijn hebben doorstaan. Daar denk ik dag en nacht aan.”

Rechter Masipa maakt op 6 juli bekend hoeveel jaar celstraf Oscar Pistorius krijgt opgelegd.

    • Bram Vermeulen