Vrouwen durven weer een taxi in

In de Arabische wereld komen de officiële, louche taxichauffeurs buitenspel te staan. Taxi-apps Uber en Careem zijn veiliger.

Uber heeft mijn leven veranderd, zegt Soraya Bahgat, oprichtster van Tahrir Bodyguard, een organisatie die ageert tegen seksuele intimidatie in Kairo. „Nooit meer angstig in zo’n witte taxi zitten met één hand aan de deurhendel terwijl je de seksuele avances van de chauffeur afweert.”

Het is niet moeilijk om te zien waarom Uber en Careem, de lokale variant uit Dubai, zo’n succes zijn in de Arabische wereld. En waarom vooral vrouwen de lof zingen van de taxi-apps.

Een kennis in Kairo werd ooit ontvoerd door een witte (officiële) taxi. De chauffeur deed de deuren op slot en reed naar een verlaten terrein, waar hij haar probeerde te verkrachten. Toen dat niet lukte, sloeg hij haar bont en blauw. De taxichauffeur werd nooit meer gevonden. Als hij voor Uber of Careem had gewerkt had zij de gegevens van de chauffeur en auto gehad.

Nada Sharif, een studente in Kairo, gebruikt elke dag Careem om naar de universiteit te gaan, een rit van zo'n 80 kilometer. „Ik neem nooit meer een witte taxi. De helft van de tijd moest ik er halverwege uit springen. De chauffeur praat te veel, hij valt je verbaal aan, hij vertikt het de airco aan te zetten, hij sjoemelt met de meter. Bij Careem heb je dat niet.”

Seksuele intimidatie is niet de enige reden waarom de witte taxi's in Egypte niet geliefd zijn. Van sjoemelen met de meter, roekeloze chauffeurs, of vuile auto’s hebben ook mannen last. Het sjoemelen is zo wijdverspreid dat er een speciale app is die je vertelt hoeveel je werkelijk zou moeten betalen.

Geweldige reclamecampagne

Toen de witte taxichauffeurs in februari weken achtereen betoogden tegen Uber en Careem door het verkeer lam te leggen, konden zij dan ook op weinig sympathie rekenen. Op Twitter deelden Egyptenaren onder de hashtag #taxiinegypt hun horrorverhalen over taxiritten. Ook bij de overheid vonden de chauffeurs geen gehoor: een woordvoerder zei op televisie dat Uber en Careem een „bijzondere en in Egypte broodnodige” dienst verlenen. Wel gaat Egypte de inkomsten van de taxi-apps belasten, en moeten gewone taxichauffeurs ook voor de apps kunnen werken. Elders, onder meer in Libanon, werken Uber en Careem nu al met officiële taxi’s. In Kairo is een systeem ontstaan van onderaannemers die zelf auto’s huren en chauffeurs werven. De betogingen waren een geweldige reclamecampagne voor Uber, zegt de 29-jarige Uber-chauffeur Osama Gufran. „Door het taxiprotest wist plots heel Kairo van ons bestaan af.”

Dat heeft wel gevolgen voor zijn werk. „In het begin had ik vooral rijke klanten. Dat was plezierig omdat ik alleen in nette buurten kwam. Nu kom ik ook in buurten met onverharde wegen en heb ik klanten die amper de app kunnen gebruiken.”

Dat komt ook door de beslissing van Uber om ook cashbetalingen mogelijk te maken. Het betalen met creditcard was een rem op de groei.

Uber en Careem begonnen ongeveer gelijktijdig in het Midden-Oosten in 2013 met een kleine voorsprong voor Careem. Careem is gevestigd in Dubai en heeft in drie investeringsrondes 71,7 miljoen dollar opgehaald, waarvan 60 miljoen dollar van de Abraaj-groep in Dubai. Het Saoedische staatsfonds investeerde vorige week liefst 3,5 miljard dollar in concurrent Uber. Voor Saoedi-Arabië speelt dat het land minder afhankelijk wil worden van dalende olie-inkomsten.

Vraag is of de markt twee of meer spelers kan verdragen, of dat één taxi-app uiteindelijk als winnaar uit de bus zal komen. Uber is wereldwijd oneindig veel groter, maar Careem heeft een grotere aanwezigheid in het Midden-Oosten. Careem is actief in 22 steden in 10 Arabische landen plus Pakistan; Uber in 11 steden in zeven Arabische landen plus Israël.

In Abu Dhabi wordt Uber nu al beschuldigd van het willen ontketenen van een prijzenoorlog. Uber heeft de prijzen daar met 17 procent verlaagd, wat wellicht in strijd is met een reglement dat de taxi-apps altijd 30 procent duurder moeten zijn dan de gewone taxi’s.

Klachten over ‘surge pricing’

Careem is Uber nog niet gevolgd, maar het is duidelijk dat de concurrentie moordend is – niet alleen voor passagiers, maar ook voor chauffeurs. Careem had lang het voordeel dat het niet deed aan ‘surge pricing’: het ook elders bekritiseerde systeem om de prijzen te laten stijgen wanneer de vraag groot is.

Dat werkte goed richting de passagiers, maar om zijn chauffeurs niet te verliezen aan Uber moest Careem het prijsverschil zelf bijpassen. Dat was niet vol te houden, en nu doet Careem in Abu Dhabi en Egypte ook aan ‘surge pricing’. Egyptische nieuwkomer Ousta probeert een plaats op de markt te veroveren door dat niet te doen.

In Egypte, met zijn 91 miljoen inwoners de hoofdprijs, groeit het ongenoegen. Klanten klagen dat de ‘surge’ in Kairo vaak de hele dag duurt. En ook het gesjoemel is niet de wereld uit. Slimme, luie chauffeurs hebben ontdekt dat als je een rit aanvaardt maar niet komt opdagen, de klant uiteindelijk annuleert, waardoor je zomaar tien pond (1 euro) voor niks krijgt.

    • Gert van LangendonckBeiroet