Kunnen homo’s hier ooit nog onbezorgd rondlopen?

Door het leven-en-laten-leven-klimaat in Orlando groeide de homogemeenschap. Veel latino’s trokken naar de stad.

Maandagavond kwamen duizenden mensen bijeen in Orlando voor een wake voor de dodelijke schietpartij afgelopen weekend. Foto Chris Urso/Tampa Bay Times/AP

Huilende groepjes mensen, vaak innig verstrengeld, zijn bijna een normaal verschijnsel geworden in het straatbeeld van Orlando. Overal in de stad, maar vooral op het grasveld voor het centraal gelegen theater, zijn monumentjes ingericht. Waxinelichten als een hart, borden met teksten als ‘Liefde wint!’, fotocollages van slachtoffers die zaterdagnacht werden vermoord in homoclub Pulse.

Ze rouwen om hun vrienden, de duizenden leden van de ooit zo bloeiende homogemeenschap van Orlando. En tegelijkertijd, zegt Yany Hernandez, een van hen, rouwen we om onszelf, en de andere achterblijvers. „We weten allemaal dat de wereld van voor zondag nooit meer terugkomt. Kan ik ooit nog onbezorgd rondlopen met mijn vriend? Loop ik ooit nog een homobar binnen zonder angstig om me heen te kijken?” Hernandez maakt een wegwerpgebaar. Het is voorbij.

Omar Mateen (29) trof een grote, maar gecompliceerde homogemeenschap in het hart, toen hij het vuur opende in Pulse, de plek waar hij volgens ooggetuigen de maanden ervoor vaak gezien is. Orlando is een tolerante stad, die homo’s uit de hele wereld aantrok. Bijna alle grote steden in de VS zijn de laatste jaren sterk progressiever geworden, en zijn de rest van Amerika in progressief denken voorbijgehold. Bovendien: Orlando is een stad van vermaak, met talloze attractieparken, zoals Disneyworld en Sea World, cafés en restaurants. In Orlando kom je om te genieten, zeggen inwoners. Niemand doet moeilijk.

Sterke groei homogemeenschap

Het leven-en-laten-leven-klimaat in Orlando leidde de laatste jaren tot een enorme groei van de homogemeenschap. Duizenden migranten uit Puerto Rico – een gedeeltelijk autonoom territorium van de VS – die thuis hun geaardheid vaak verzwegen hadden, begonnen hier een nieuw leven. Ze gingen op de in grote Puerto Ricaanse gemeenschap (300.000 van de 2,2 miljoen inwoners van de metropool). Hier werd, in tegenstelling tot thuis, hun geaardheid wel geaccepteerd.

Yany Hernandez was een van hen. Hij kwam drie jaar geleden na zijn studie en werkt in Orlando als psycholoog. „Het wereldje van homo’s uit Puerto Rico is in Orlando heel hecht. Iedereen kent elkaar. We kennen elkaars geschiedenis, die meestal niet eenvoudig is geweest. We hebben allemaal met afwijzing te maken gehad in de eigen gemeenschap. We weten uit eigen ervaring wat homohaat is.”

Uitgaansgelegenheid Pulse, in het centrum van Orlando, is al jaren een belangrijke ontmoetingsplaats voor latino’s. Een safe zone, zegt Hernandez, waar ieder gesprek vertrouwelijk is, en duidelijke codes heersen. Zaterdagnacht was er een latin-avond in Pulse. Er werd reggaeton gedraaid (een populaire muziekstijl onder Puerto Ricanen), salsa en merengue. Hernandez twijfelde of hij zou gaan.

Een vriend van hem, Martin Benitez Torres (33), ging wel. Martin was even over uit Puerto Rico, waar hij nog woont. Een jongen met grote plannen, zegt Hernandez. Hij wilde ooit ook in Florida gaan wonen. Ze hadden zaterdag nog via Facebook contact. Zondagnacht reageerde Martin niet meer op berichtjes. Hij was een van de 49 doden. Meer dan de helft van de slachtoffers is van Puerto Ricaanse afkomst.

Orlando trekt ook veel Afro-Amerikaanse homoseksuelen, een andere minderheid. Kirk DaVinci Dior, een forsgebouwde man die als artiest werkt in het uitgaansleven, is een van de vele Afro-Amerikanen die werden aangetrokken door het tolerante karakter van Orlando. Hij is gebroken door het verlies van zijn goede vriend Simon Carrillo, en zijn gevoel van veiligheid. „Pulse was mijn huiskamer, ik heb daar heel veel uren doorgebracht.” In de Afro-Amerikaanse gemeenschap leven, vaak om religieuze redenen, ook vaak grote bezwaren tegen homoseksualiteit. Dior had in Orlando het gevoel dat hij ontsnapt was aan die sociale controle.

Overal zie je nu de regenboogvlag

Kirk DaVinci Dior had eigenlijk in Pulse moeten zijn. Maar hij was op een travestieshow, verderop in het uitgaansgebied, en die liep uit. „Ik ben er nog als een gek heen gereden, zodat ik nog even kon dansen. Toen ik arriveerde, kwam ook net de eerste politieauto aan. Binnen was de gijzeling nog bezig. Ik ben op wonderbaarlijke wijze gered.” Maar nooit meer zal Dior zich veilig voelen, zegt hij. „We hebben heel veel bereikt. Het homohuwelijk, meer tolerantie in de samenleving. Maar de haat is er nog altijd, ook hier.”

Overal waar je kijkt, zie je in Orlando de kleuren van de regenboogvlag. Gebouwen zijn in die kleuren verlicht, mensen lopen ermee op straat, winkels hangen de regenboogvlag halfstok. Het beurt Yany Hernandez op. En toch, zegt hij, zal hij zich de komende tijd niet als „openlijk homoseksueel” gedragen. „Ik ga de homobars niet meer in. Ik nodig mijn vrienden wel bij me thuis uit. Ik vind het niet gepast om vrolijkheid uit te stralen, en ik durf niet meer.”

    • Guus Valk