Kamer wil opheldering over ‘btw-truc’ NAM

Gasbevingen Minister Kamp (Economische Zaken) moet uitleggen of gaswinningsbedrijf NAM gedupeerde Groningers aanzette tot factuurfraude.

Een boerderij in het Groningse Startenhuizen die als gevolg van aardgaswinning van de NAM schade heeft opgelopen. Foto ANP / Vincent Jannink

Heeft de NAM bij de afwikkeling van aardbevingsschade gedupeerde Groningers onder druk gezet om mee te werken aan btw-fraude? Dat is de pregnante vraag die minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) donderdag aan de Tweede Kamer zal moeten beantwoorden.

Formeel gaat het debat over ‘de waardedaling van woningen in Groningen door aardbevingen’ – ook al zo’n heikele kwestie in het slepende gasdossier. Maar sinds Annemarie Heite (45) uit Bedum twee maanden geleden de publiciteit zocht over de wijze waarop de NAM haar onder druk heeft gezet zet bij de afwikkeling van de schade aan haar door aardbevingen getroffen boerderij wil de Kamer vooral weten of haar stelling klopt. Heite beschuldigt de NAM ervan haar en andere gedupeerde Groningers aan te zetten tot „factuurfraude”.

Wat is er gebeurd? Volgens Heite heeft de NAM bij de toegezegde vergoeding van de noodzakelijke renovatie van haar 19de-eeuwse kop-hals-romp-boerderij haar gevraagd alle ‘herbouwfacturen’ op naam van de NAM te laten stellen. Zo kan het gaswinningsbedrijf de btw op die kosten terugvorderen bij de Belastingdienst. Een zakelijke opdrachtgever kan immers btw terugvragen, een particulier niet. Als Heite daar niet aan wilde meewerken, dreigde de NAM de toegezegde schadevergoeding niet te voldoen. Het voorstel van de NAM moest in een geheime vaststellingsovereenkomst worden vastgelegd.

Belastingadvieskantoor Tax Connection adviseerde Heite om niet in te gaan op het voorstel van de NAM, omdat zij dan zou meewerken aan een „onjuiste btw-aangifte” door de NAM, hetgeen mogelijk strafbaar is.

De NAM zou hebben gevraagd mee te werken aan ‘onjuiste btw-aangifte’

Kamp erkent dat praktijk niet toelaatbaar is

In navolging van Heite trok ook de Kamer hierover aan de bel, zowel bij minister Kamp als bij staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën, VVD). Beide bewindslieden hebben inmiddels erkend dat het op naam stellen van een factuur van een andere partij dan de opdrachtgever niet toelaatbaar is. „Dat kan onder omstandigheden een valse factuur zijn”, schreef Kamp in een brief eerder deze maand. De Belastingdienst, zei Wiebes gisteren in de Kamer, zal in zo’n geval „op een passende wijze optreden”.

Beide bewindslieden hebben niet willen zeggen of dat bij Annemarie Heite het geval is geweest en of de NAM de factuur-constructie ook bij andere gedupeerde Groningers heeft voorgesteld. Heite meent dat het om „tientallen gevallen” en dus mogelijk dus om miljoenen euro’s gaat.

De NAM zegt dat zij na de ontstane ophef is gestopt met het op naam laten zetten van facturen als zij „niet rechtstreeks de opdrachtgever” van herstelwerkzaamheden is. Dat idee, zegt een woordvoerder, was niet bedacht uit fiscale motieven maar om bewoners administratieve rompslomp te besparen. Verder noemt de NAM de kwestie „een non-issue” want „we hebben in de iets meer dan tien gevallen waar het om gaat nooit btw teruggevraagd”.

Een Kamermeerderheid steunde dinsdag een CDA-motie die Wiebes vraagt volledig inzicht te geven in de vermeende btw-constructies van de NAM. De staatssecretaris verwees door naar zijn collega-bewindspersoon. „Ik kan mij voorstellen dat de heer Kamp juist op dit soort vragen een heel goed antwoord kan geven.”

    • Philip de Witt Wijnen