‘Hij doodde in naam van zichzelf’

Opinie

Fotograaf Erwin Olaf plaatste in NRC en de Volkskrant een rouwadvertentie om de slachtoffers van de homoclub in Orlando te herdenken. „In naam van een god, vermoord en afgeslacht vanwege hun voorkeur in liefde en sexualiteit”, schreef hij. Vijf reacties.

De slachtoffers van de schietpartij in Orlando worden herdacht bij het Homomonument in Amsterdam. Foto Evert Elzinga / ANP
De rouwadvertentie van Erwin Olaf in NRC.

De rouwadvertentie van Erwin Olaf in NRC.

Mohammed Benzakour, schrijver, socioloog en imker
“Alle zielen zijn schepselen van God of Natuur. Dus ook dansende homo’s, ideologische potenrammers, wijnminnende dichters, matige cartoonisten, dwangneurotische hysterici, arische volksmenners, malle fotografen. Een beetje zichzelf respecterende God zal nooit iets willen doden wat hij zelf heeft geschapen. Dat zou een lachwekkend brevet van onvermogen zijn, zeker voor een Almachtige God. Deze geflipte Omar moordde niet in naam van de goddelijkheid, maar ten meeste in naam van zichzelf en ten minste in naam van een clubje moorddadige perverselingen uit het Midden-Oosten. Toen Baruch Goldstein in 1994 29 Palestijnen in een moskee doodschoot en 125 verwondde, deed hij dat naar eigen zeggen in naam van zijn Joodse God. Geen weldenkend mens gaf vervolgens de Joodse God de schuld. De lelijke zijde van onze aardkloot hebben wij, menselijke stervelingen, geschapen. In den Beginne zag alles er een stuk rooskleuriger uit.”

Boris van der Ham, vz. Humanistisch Verbond
“Mede namens Salman Rushdie, Ayaan Hirsi Ali en anderen bood het Humanistisch Verbond vrijdag bij de ambassadeur van Bangladesh de petitie aan tegen de brute moorden van islamistische terreurgroepen op atheïsten, vrijdenkers, bloggers, vrijzinnige moslims, christenen en hindoes. Een petitie tegen intolerantie, voor pluriformiteit, voor het universele recht om invulling aan je eigen leven te geven, om waar dan ook ter wereld te zijn wie je bent. Nu, een paar dagen later, kan ik niet anders dan opnieuw wijzen op dit universele mensenrecht. Nergens blijkt het veilig. We weten nog niet alle details, maar de slachting in Orlando is onvoorstelbaar. Heeft het met religie te maken? Het is verkeerd om daar van weg te lopen. Als er nog dagelijks afkeer wordt gepredikt jegens andersdenkenden, afvalligen, vrouwen en homo’s, dan is het niet vreemd dat sommigen daarin een excuus zien om hun wapen te trekken. Het is erg lastig om iets origineels te zeggen na weer zo’n vreselijke aanslag, maar misschien ligt de kracht wel in de herhaling: haat leidt tot geweld, individuele vrijheid leidt tot vrede. Laat iedereen dat in zijn oren knopen.”

Tofik Dibi, voormalig Tweede Kamerlid en auteur van het autobiografische boek Djinn
“Iedereen die net als Erwin Olaf grijpt naar ‘religie’ als bron van deze terreur wil vooral - en begrijpelijk - boos zijn. Iedereen die niet enkel boos wil zijn, maar wil helpen, kan iets anders doen.

Het was namelijk ‘Latin night’ in Pulse. Wie weleens naar zo’n avond in een gay club is geweest, weet dat dat zoveel meer is dan een avondje stappen. Het zijn avonden waar LHBT’ers uit etnische minderheidsgroepen eindelijk anderen kunnen zien die op ze lijken en dezelfde sores kennen. Die herkenning geeft onmetelijke troost. Van meerdere slachtoffers is bekend dat ze zelf religieus waren.

Zij zijn er niet meer, maar anderen als zij wel: getinte en donkere jongens en meisjes die een religie aanhangen of uit een religieus nest komen.

Het zal de komende tijd terecht over homohaat in geloofsgemeenschappen en over de Amerikaanse wapenwet gaan. Maar het zou pas echt een doorbraak zijn als het ook zal gaan over de realiteit van de slachtoffers. Die manoeuvreren tussen homohaat uit eigen kring en racisme van buitenaf.

Hun leven was niet hetzelfde als dat van een witte, homoseksuele man als Erwin Olaf. Hun leven was ook niet hetzelfde als dat van hetero’s uit etnische minderheden met of zonder een geloofsovertuiging. Iedereen die niet alleen zijn eigen gelijk wil halen, maar wil helpen het leven van LHBT’ers hier en elders mooier te maken, moet inzoomen op de identiteit van de slachtoffers. Op hoe verdomd moeilijk het nog is om je geaardheid te verenigen met je religie en je cultuur, terwijl het racisme je om de oren vliegt.”

Hanneke Felten is projectleider Emancipatie & Inclusie bij Movisie
“Woede levert weinig op. Oorzaken in kaart brengen wel. Vraag is wat voor type homohater de dader is. Zijn vermeende gebruik van een gaydating app kan erop wijzen dat hij met zijn eigen homoseksualiteit in de knoop zat. Het gaat dan vaak om mensen die opgegroeid zijn in een huishouden waar heteroseksualiteit de norm is en homoseksualiteit een zonde. Ook zijn er mensen die homo’s haten omdat ze denken dat anderen homo’s haten. Hoort de schutter tot deze groep, dan deed hij het omdat zijn voorbeelden van IS homo’s haten. Een andere categorie: mannen die een hekel aan homo’s hebben omdat ze bang zijn versierd te worden. Of een hekel hebben aan iedereen die ‘anders’ is: jood, donker, etc. Wat de dader bewoog, weten we niet. Wel dat dit soort haat niet typisch islamitisch of Amerikaans is, maar mondiaal. Pak het probleem met op wetenschap én praktijk gebaseerde methoden aan. Laat ‘Orlando’ een stimulans zijn hiermee aan de slag te gaan.”

Tanja Ineke, voorzitter COC Nederland
“Ja, in religieuze kringen wordt negatiever gedacht over lesbiennes, homo’s, bi’s en transgenders (LHBT’s). Maar laten we de situatie nuchter onder ogen blijven zien. Denk maar aan het lesbopaar dat laatst in Groningen door autochtone Nederlanders het ziekenhuis werd ingeslagen. Negatief denken over het ‘homohuwelijk’ is bovendien totaal iets anders dan mensen vermoorden om hun seksuele voorkeur. Wij van het COC geloven in het bevorderen van acceptatie op school en in het steunen van verandering vanuit religieuze en biculturele kringen. Daarom steunen we de moslima Döne, die een gemeenschap voor moslim-LHBT’s oprichtte. Daarom steunen we Nassiri bij het organiseren van een Marokkaanse boot op de Gay Pride. We moeten niet naïef zijn. Geweld moet worden bestraft. Er moet tot op de bodem worden uitgezocht of er ook in Nederland een terroristische dreiging bestaat tegen de LHBT-gemeenschap. Maar we laten ons als LHBT’s niet opzetten tegen vredelievende moslims of christenen.”