Bij de bank hangt de EU-vlag uit

Als de Britten volgende week vóór vertrek uit de EU stemmen, zal dat gevolgen hebben voor de City in Londen. Maar zijn die heel erg? „Brexit betekent hinder, irritatie, extra kosten.”

Zakendistrict Canary Wharf in Londen. Volgens PwC zou een Brexit de City in vier jaar 70.000 tot 100.000 banen kosten. Chris Ratcliffe / Bloomberg

De setting voor het debat over de gevolgen van een Brits vertrek uit de Europese Unie voor de City was toepasselijk: St Mary-le-Bow, de kerk die bankiers al eeuwen geestelijk bijstaat, midden in het Londense zakendistrict. Op de ene preekstoel Mark Boleat, die het dagelijks bestuur voert over de City. Op de andere econoom Roger Bootle, oprichter van de denktank voor macro-economie, Capital Economics.

Ze waren het eens: de City is hét financiële centrum van Europa. En een vertrek zal gevolgen hebben.

Alleen: is dat erg? Voor de sector met bijna 400.000 banen in de square mile van de City? Voor de Britse economie, voor 8 procent afhankelijk van financiële dienstverlening? Voor de Britse schatkist, waaraan de financiële sector 12 procent bijdraagt? De totale economische opbrengst van de City – niet alleen bankiers, maar ook alle aanverwante diensten als advocatuur – was vorig jaar 48,7 miljard pond (61,4 miljard euro).

Domino-effect

De Britse financiële sector is de grootste ter wereld. Met zo’n 20.000 miljard pond in activa, waarvan de meerderheid in buitenlandse handen is. Zo’n 250 internationale banken en ruim 200 advocatenkantoren zijn in Londen gevestigd. Als de Britten de EU verlaten, betekent dat dat zij niet meer het vanzelfsprekende recht hebben om vanuit het Verenigd Koninkrijk hun diensten aan klanten in andere Europese landen te verlenen.

„Banken zullen niet onmiddellijk verdwijnen, maar geleidelijk zal er handel verloren gaan”, hield Mark Boleat de aanwezige City-werknemers in St Mary-le-Bow voor. Tegen NRC zei hij eerder op de dag dat „we nu door de onzekerheid [van de referendumcampagne] investeringen mislopen”.

De meeste instellingen die hij spreekt, hebben een plan B, zegt Boleat. Clearingkantoren die eurotransacties afwikkelen, zullen zeker verdwijnen – na een Brexit zijn zij immers ‘offshore’. Het feit dat zij in niet-eurostad Londen zijn gevestigd, zorgde de afgelopen jaren al voor ergernis elders in Europa.

„Brexit betekent hinder, irritatie, extra kosten. Als dan de huur van een pand afloopt, of er moeten nieuwe investeringen worden gedaan, zal Londen minder voordelig lijken”, voorziet Boleat. Hij vreest een domino-effect voor lokale werknemers en aanverwante diensten. Financiële experts kunnen verhuizen, maar dat geldt niet voor IT’ers, schoonmakers of „degene die iedere middag de sandwiches brengt”.

Accountants- en adviesbureau PwC berekende dat de brutowaarde van de financiële sector in vier jaar tussen de 5,7 en 9,5 procent zal dalen in het geval van een Brexit, en er 70.000 tot 100.000 banen verloren zullen gaan. Mark Carney, gouverneur van de Bank of England, zei tegen de commissie voor Economische Zaken van het Hogerhuis dat het financiële centrum „van een andere orde van grootte” zal zijn, „met andere woorden: kleiner”.

‘Geen stemmentrekker’

Boleat: „Op 1 april werd een grap gemaakt die me steeds aantrekkelijker in de oren klinkt: dat de City zijn onafhankelijkheid uitroept.”

Dat er in de City wordt geklaagd over ‘Brussels regels’, hoort erbij, zegt hij. „Als je dan inventariseert welke regels, blijkt een deel G8- of G20-regelgeving te zijn, zoals Basel III [de verhouding eigen vermogen versus uitstaande leningen bij banken, red]. Een deel zijn Britse regels, zoals bepaalde hypotheekbepalingen. En een deel zijn inderdaad Europese regels, waarvan we sommige ook zouden invoeren buiten de EU.”

De beperking van bonussen noemt hij „onzin”. „Maar het is niet echt een stemmentrekker voor een regering die te schrappen.” Noch de in de City gehate arbeidstijdenregel: „Denk je echt dat een regering de kiezer zes dagen vakantie wil afnemen?”

De EU is juist „een belangrijke factor” voor het succes van de City. „Veel van wat hier wordt gedaan, is niet Brits maar internationaal”, zegt Boleat. „Ik ben me niet bewust van één grote instelling die voor een Brexit is”. Alleen wordt dat niet hardop gezegd. „Bankiers voor Brussel is niet echt een strijdkreet. En ik ben me ervan bewust dat voor sommigen dat juist reden zou zijn voor Brexit te kiezen.”

Vooral Amerikaanse banken spreken zich – alhoewel nog in bedekte termen – uit. JPMorgan waarschuwde voor een „enorme relocatie”, Citibank zei dat een Brexit tot „herbalancering” van de activiteiten zou leiden. Goldman Sachs is het meest uitgesproken en doneerde een bedrag van, naar verluidt, zes cijfers aan Britain Stronger In, de anti-Brexit-campagne. De Europese vlag, een zeldzaam verschijnsel in het Verenigd Koninkrijk, wappert van zijn hoofdkantoor in de City.

Aan Brexit-zijde worden dergelijke geluiden „doemdenken” genoemd. Met name hedgefondsen hebben kritiek op de in hun ogen uitdijende regelgeving uit Brussel. Honderd managers van hedgefondsen, private equity-bedrijven, assurantiemakelaars en ondernemers steunen de Vote Leave-campagne en noemden in een brief de EU „een bedreiging” voor de Britse financiële sector.

Roger Bootle, die met zijn Capital Economics een prijsvraag won over hoe de eurozone te ontmantelen, en voor de PVV berekende hoe gunstig het zou zijn de gulden weer te introduceren, zegt: „Dit hoorde ik ook toen speelde of wij zouden moeten meedoen aan de euro. Maar het hebben van een eigen monetair beleid bleek aanzienlijk belangrijker voor het succes van de City.”

Tijdelijke dip

Een vertrek uit de EU zal tot verlies leiden. Capital Economics komt tot een krimp in de export in financiële dienstverlening van zo’n 10 miljard pond. Maar op lange termijn biedt een Brexit juist profijt, meent Bootle. „De bankiersbonus bijvoorbeeld is volslagen krankzinnig, die heeft er alleen voor gezorgd dat de basissalarissen zijn verhoogd. Dat is zo’n voorbeeld wat de EU doet.

„Brussel ziet de financiële sector als oorzaak van alle maatschappelijke kwalen, en wil hem beperken. De financiële transactietaks bijvoorbeeld kan zo maar weer opduiken.”

Dat is de reden waarom hij slechts een tijdelijke dip voorspelt. „Zie je echt banken naar Frankfurt of Parijs verhuizen als er kans is dat die taks wordt ingevoerd?” De voordelen van Londen – de tijdszone tussen de VS en Azië, de Engelssprekende bevolking, en de juridische sector – zullen uiteindelijk doorslaggevend zijn. „Wat de City moet uitbuiten, is dat zij het belangrijkste financiële centrum ter wereld is.”

Die mening wordt gedeeld door Gerard Lyons, economisch adviseur van Boris Johnson, tot mei de burgemeester van Londen. Parijs, Londens belangrijkste concurrent, kan de City „niet kopiëren”, schreef hij eerder dit jaar. „Het is een geweldige stad, maar zij kan niet aan Londen tippen door de hoge belastingen, het Franse lidmaatschap van de eurozone en de hoge werkeloosheid.” De echte concurrenten zijn volgens Johnson al sinds de Big Bang dertig jaar geleden, toen de City werd gedereguleerd, New York, Singapore en Hongkong.

    • Titia Ketelaar