Zes jaar cel en tbs voor Udo D.

D. stak vorig jaar een vrouw neer en sloeg een andere vrouw dood met een fles.

Rechtbanktekening van OvJ. Mevr. Mr. Hoekstra (L) en de 38-jarige verdachte Udo D. tijdens een pro-forma zitting in januari in de rechtbank van Leeuwarden. Foto Aloys Oosterwijk / ANP

Oud-tbs’er Udo D. is dinsdag in Leeuwarden veroordeeld tot zes jaar cel en tbs vanwege doodslag en poging tot doodslag. Die straf is conform de eis van het Openbaar Ministerie.

D. stak in oktober vorig jaar een prostituee in haar hals. Daarna ging hij een 68-jarige vrouw te lijf met een fles. Laatstgenoemde overleefde de aanval niet. Nadat twee meisjes het levenloze lichaam van de vrouw hadden gevonden, gaf D. zichzelf aan bij de politie. De dader had de slachtoffers willekeurig gekozen. Hij zou tijdens de aanval een psychose hebben gehad.

Vroegtijdig uit kliniek vrijgelaten

Na het incident bleek dat de 39-jarige D. tot januari 2016 op rechterlijk bevel was opgesloten in een psychiatrische kliniek. Hoewel personeel de man omschreef als levensgevaarlijk en psychotisch, gaf de directeur-geneesheer van de kliniek toestemming om D. voortijdig vrij te laten.

De kliniek van GGZ Friesland gaf aan dat er geen mogelijkheden waren om de tbs’er langer vast te houden. Later bleek dit niet te kloppen: de directeur-geneesheer had D.’s verzoek om vrijlating kunnen afwijzen. Laatstgenoemde had dan naar de rechter moeten stappen om die weigering aan te vechten.

Hierna vroegen de burgemeester van Leeuwarden en politieke partijen om meer bevoegdheden om gevaarlijke mensen langer vast te houden. Maar volgens psychiater Wouter Teer van de GGZ Friesland waren de mogelijkheden om D. vast te houden wel degelijk uitgeput. Een patiënt kan alleen gedwongen worden opgenomen als hij gevaarlijk is, als dit gevaar wordt veroorzaakt door een psychische stoornis en er geen minder ingrijpende oplossing voor is.

Niet behandelbaar

Volgens Teer was bekend dat D. gevaarlijk en agressief kon zijn. Behandelbaar was hij echter niet, omdat zijn agressie niet in relatie stond tot een psychiatrische stoornis. Teer:

“Een psychiatrische ziekte kun je behandelen, maar zo’n stoornis had deze patiënt niet. Hij heeft een ernstige karakterstoornis.”

Volgens een klokkenluider bij justitie speelden er ook financiële belangen mee. Een bed in de psychiatrische kliniek kost meer dan 800 euro per dag. De klokkenluider verklaarde tegenover De Telegraaf dat GGZ Friesland die kosten niet had willen betalen. Bronnen konden dit verhaal niet bevestigen. De GGZ wilde niet op de aantijgingen reageren. Zeker is dat de afgelopen jaren fors is bezuinigd op de geestelijke gezondheidszorg, en zo ook op de GGZ Friesland.

    • Casper van der Veen