Hogan en Thiel breken Gawker

Een miljardair uit Silicon Valley sponsorde de rechtszaak die heeft geleid tot het mogelijke faillissement van mediabedrijf Gawker. Staat de journalistiek in de VS onder druk?

Terry Bollea (Hulk Hogan) tijdens de rechtszaak tegen Gawker Media. Foto Reuters / Dirk Shadd

Een techmiljardair, een worstelaar en een sekstape. Dat zijn de ingrediënten van een absurde rechtszaak die het einde lijkt te betekenen van het controversiële Amerikaanse online mediabedrijf Gawker.

Gawker heeft faillissement aangevraagd, meldde The Wall Street Journal vrijdag. Het bedrijf kwam in geldnood na een verloren rechtszaak tegen de bekende showworstelaar Terry Gene Bollea, bekend als Hulk Hogan. Gawker publiceerde in 2012 een gelekte seksvideo van Bollea. De worstelaar klaagde het bedrijf aan en kreeg in maart dit jaar een schadevergoeding toegewezen van 140 miljoen dollar (124 miljoen euro). Gawker hoopt per opbod geveild te worden, zodat vervolgprocedures kunnen worden gefinancierd.

‘Peter Thiel is totally gay’

Het verhaal nam een onverwachte wending toen na het toekennen van de vergoeding duidelijk werd dat de zaak van Bollea was gefinancierd door miljardair Peter Thiel. De oprichter van PayPal, tevens bestuurslid bij Facebook en investeerder in Silicon Valley, had 10 miljoen dollar in de zaak gestoken. Het doel: Gawker kapotmaken. Thiel bleek nog altijd kwaad over een artikel van bijna tien jaar geleden. In 2007 publiceerde Valleywag, een nu opgeheven site van Gawker met roddels over Silicon Valley, een stuk waarin stond dat Thiel homo is (‘Peter Thiel is totally gay, people’). Hoewel hij er geen geheim van maakte dat hij op mannen valt en de auteur juist beweerde vermeende homofobie in techkringen aan de kaak te willen stellen, was Thiel woedend. En dat is hij nog steeds.

Thiel had een aantal jaar geleden een team van advocaten in het leven geroepen om te kijken welke rechtszaken tegen Gawker hij kon steunen, vertelde hij tegen The New York Times. Hij zei zijn acties tegen Gawker niet als bedreiging van journalistiek of vrijheid van meningsuiting te zien. Gawker zou volgens hem helemaal geen journalistiek bedrijven. „Ik geloof niet dat journalistiek samengaat met grootschalige privacyschendingen”, aldus Thiel. „Ik heb journalisten veel hoger zitten. Het is juist omdat ik journalisten zo respecteer dat ik niet geloof dat zij gevaar lopen in het terugvechten tegen Gawker.”

Gawker heeft een controversiële reputatie. Het bedrijf begon in 2002 als blog met roddels over beroemdheden. Sindsdien is Gawker uitgegroeid tot een mediabedrijf met uiteenlopende sites, onder meer sportsite Jalopnik, autosite Deadspin, feministisch blog Jezebel en techsites Gizmodo, Lifehacker en Kotaku. Gawker heeft enkele journalistieke onthullingen op zijn naam staan, onder meer in de affaire van Hillary Clinton die staatsgevoelige informatie op haar privé-mailaccount zou hebben staan en over de drugsverslaving van de burgemeester van Toronto. Maar Gawker staat ook bekend om zijn cynisch-pesterige toon en journalistiek discutabele praktijken zoals privacyschending, ad-hominem-aanvallen en gebruik van anonieme bronnen.

Rechtszaak als investering

Het financieren van andermans rechtszaken, zoals Thiel deed bij Bollea, is in de VS niet ongebruikelijk. Normaliter wordt dat gedaan om financiële redenen. Derden als hedgefondsen of rijke particulieren ondersteunen een partij in een rechtszaak in ruil voor een deel van de schadevergoeding – die waarschijnlijker wordt als de klagende partij meer kan besteden aan de verdediging. Thiel (geschat vermogen: 2,7 miljard dollar) ondersteunt deze zaken echter niet om financieel gewin, maar met het doel om Gawker failliet te laten gaan. Dat bleek ook uit de keuzes die de advocaat van Bollea maakte: verzoeken tot een schikking werden afgewezen. Thiel noemde zijn actie tegen Gawker „een van mijn belangrijkere filantropische ondernemingen”.

Hoewel Thiels aanpak legaal is, wijzen juristen op het gevaar van het scheppen van een precedent in de media-industrie. Hij zou andere rijke individuen kunnen aanmoedigen om op dezelfde wijze media onwelgevallige berichtgeving in problemen te brengen. Ook zouden media uit angst voor rechtszaken kunnen overgaan tot zelfcensuur. Techpublicatie Wired schreef in reactie het satirische stuk: ‘Hoe kunnen we u vandaag gelukkig maken, Peter Thiel?’

Nog een techmiljardair

Intussen heeft zich nóg een techmiljardair in de Hogan-rechtszaak gemengd. Pierre Omidyar, met een geschat vermogen 7,7 miljard dollar, verdiende zijn fortuin met eBay en is sindsdien actief in het ondersteunen van onafhankelijke journalistiek via zijn non-profitorganisatie First Look Media. FLM werkt met andere media aan een juridisch statement (‘amicus curiae’) waarin zij hun steun voor Gawker uitspreken in het hoger beroep van de Bolleazaak. In een reactie tegenover persbureau Bloomberg zegt een woordvoerder van FLM de gang van zaken te beschouwen als een bedreiging van persvrijheid.

De sites van Gawker blijven tijdens de faillissementsprocedure gewoon functioneren. Ondanks de lopende zaak is er interesse in overname van de mediagroep. Onder meer Ziff Davis, Vox Media en Univision worden genoemd als kopers. Toch heeft Thiel al veel bereikt in zijn strijd tegen Gawker: voor de Hogan-rechtszaak werd de waarde van Gawker Media Group geschat op 250 tot 300 miljoen dollar, terwijl uitgever Ziff Davis volgens techsite Recode een bod zou hebben gedaan van circa 100 miljoen dollar.

    • Eva de Valk