Historisch: Duitse tienjaarsrente onder nul

Uit angst voor een Brits vertrek uit de EU zoeken beleggers veilige investeringen.

Detail van de Brandenburger Tor in Berlijn. Foto: Koen van Weel / ANP

De tienjaarsrente voor Duitse staatsobligaties is voor het eerst in de geschiedenis onder nul gedoken. Dat houdt in dat beleggers die voor tien jaar geld willen lenen aan de Duitse overheid, daar sinds dinsdag minder voor zullen terugkrijgen dan dat ze ervoor betalen.

De angst voor de economische gevolgen van een eventueel Brexit drijft beleggers richting Duitse obligaties. Deze zogenaamde Bundesanleihen met een looptijd van tien jaar worden gezien als een veilige investering en zijn daarom in trek. Hoe hoger de vraag naar obligaties, hoe lager de rente.

Nu het Britse referendum over tien dagen wordt gehouden, kiezen steeds meer partijen een kant. Vandaag schaarde The Sun, de grootste Britse krant, zich tot het ‘leave’-kamp.

Beleggers zoeken veilige havens

Daarnaast nemen beleggers hun toevlucht tot de Zwitserse frank - die dinsdag de hoogste koers in drie maanden tijd noteerde ten opzichte van de euro. De Japanse yen bereikte in verhouding tot de euro zelfs het hoogste punt in ruim drie jaar tijd.

Naast de angst voor een Brits vertrek uit de EU, spelen ook andere factoren mee die de negatieve rente veroorzaken. Beleggers verwachten dat de Amerikaanse FED de lage rentestand voor nog minstens een maand vasthouden. Ook de olieprijs, die onlangs weer opveerde en voor vertrouwen zorgde, is weer onder de vijftig dollar per vat gezakt.

‘Een zichzelf versterkend effect dankzij ECB’

De Europese Centrale Bank is momenteel de drijvende kracht op de obligatiemarkt. Sinds maart vorig jaar koopt de ECB maandelijks tot 80 miljard euro aan staatspapier op, in een poging de Europese economie weer uit het slop te trekken. Een regel die de ECB zichzelf daarbij stelt, is dat er gekocht kan worden tot de rente onder de -0,4 procent is gezakt. Volgens NRC-economieredacteur Maarten Schinkel wordt er op die manier een zichzelf versterkend effect gecreëerd:

“Hoe meer de ECB opkoopt, hoe lager de rente van de obligaties. Als de rente van vijfjaars- of zevenjaarsrentes onder de -0,4 procent duikt, kan de ECB ze niet meer opkopen, en moeten ze uitwijken naar obligaties met een nog langere looptijd. Van die obligaties daalt het rentepercentage dan ook weer, enzovoort.”

    • Sjoerd Klumpenaar