En wéér een rijtje vluchten van het bord af

Piloten in drie Europese landen staken. De inzet van hun acties verschilt, maar onbegrip is er overal.

Illustatie Stella Smienk

Het is een Europese trend deze week: stakende piloten. Na de Zweedse piloten van SAS (sinds vrijdag) en de piloten van Air France (sinds zaterdag), was het deze dinsdag aan Nederlandse piloten van easyJet om tussen 06.00 en 14.00 uur het werk neer te leggen. Dat betekende weer een dag met veel overlast voor reizigers en veel extra kosten voor de luchtvaartmaatschappijen.

De kosten – voor Air France staat de teller na vier dagen op naar schatting 20 miljoen euro – bestaan niet alleen uit gemiste inkomsten, maar ook uit het regelen van alternatieven. De drie gedupeerde maatschappijen proberen hun vluchten zoveel mogelijk door te laten gaan, of passagiers om te boeken naar gelieerde maatschappijen. SAS moest desondanks sinds vrijdag 650 vluchten annuleren, vooral binnen Scandinavië. Air France verwachtte voor dinsdag opnieuw 20 procent van de vluchten te moeten annuleren.

EasyJet kon dinsdag bijna alle vluchten vanuit Amsterdam uitvoeren. Van de 73 in Amsterdam gestationeerde piloten, bijna allen Nederlanders, zijn 62 lid van vakbond VNV. Niet alle piloten staakten.

Publieke opinie

Staken voor betere arbeidsvoorwaarden, door mensen die anderhalf tot drie ton per jaar verdienen? De gunst van de publieke opinie zullen piloten niet snel winnen. De buitenwereld, inclusie hun werkgevers, ziet een beroepsgroep die zich verzet tegen aanpassing aan nieuwe economische omstandigheden en bedrijfsmodellen in de luchtvaart, met harde concurrentie op loonkosten.

Bij easyJet draait het volgens de VNV om drie onderdelen uit de cao voor piloten van de sinds mei 2015 op Schiphol gevestigde basis. De vergoeding bij ziekte schiet tekort, de werkroosters zijn te zwaar en de werkgeversbijdrage voor pensioenen te laag. Het salaris van de Nederlandse easyJet-piloten ligt volgens de vakbond 20 tot 25 procent lager dan het gemiddelde pilotensalaris van easyJet. VNV-voorzitter Steven Verhagen: „EasyJet wil voor een dubbeltje op de eerste rang zitten.”

Brief van kabinet

Bij Air France gaat het niet primair om geld, maar om de werkverdeling met zustermaatschappij KLM. Franse pilotenbonden, niet gesteund door de VNV, willen ‘herstel van het evenwicht’ tussen Frankrijk en Nederland.

In Nederland wordt die eis door media, KLM’ers en Kamerleden vertaald als: de Fransen willen ons succes inpikken en KLM-vluchten overhevelen naar Parijs. Minister Dijsselbloem (Financiën) en staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur) schrijven in een maandag naar de Tweede Kamer gestuurde brief dat die angst onterecht is. „Ook de Franse overheid is met ons van mening dat er geen sprake kan zijn van dat problemen bij het ene bedrijfsonderdeel worden opgelost ten koste van rendabele activiteiten bij het andere onderdeel.”

Deze week staken piloten van SAS, easyJet en Air France. Hun lonen en rechten staan onder druk.

    • Mark Duursma