Opinie

    • Hans Beerekamp

Fons de Poel begint weer onderaan de trap

In april 2015 moest Fons de Poel stoppen als presentator van Brandpunt (KRO-NCRV), nadat hij in zijn eigen zwaard was gelopen. In een grappig bedoelde tekst had hij GroenLinks politicus Jesse Klaver ‘snotneus’ genoemd, ter verdediging van een commissaris van ABN-AMRO, terwijl hij eerder voor dezelfde bank betaald werk had verricht.

De veteraan (61) mocht wel voice-overs inspreken en zou voortaan eigen ‘documentaires’ gaan maken. Dan denk je al snel aan de serie Het Gevoel van de Vierdaagse, maar vanaf deze week heeft De Poel op de late zondagavond weer een echt min of meer journalistiek programma, Blij met de Buren.

In een EU-land, dat voor de meeste kijkers onbekend is, wordt De Poel rondgeleid door een Engels sprekende taxichauffeur, om eventuele vooroordelen te bestrijden. Te rade gaan bij een taxichauffeur is voor een journalistieke reportage natuurlijk een doodzonde en ook anderszins voelt de eerste aflevering, ‘Hongarije voor beginners’, aan alsof De Poel na het uitzitten van zijn straf weer helemaal onderaan moet beginnen. Demonstratief laat hij ons zijn afgebladderde hotelkamer van vijftig euro zien, met links in beeld een enorme, slordig uitpuilende koffer.

Dat naar beneden halen van je eigen programma is helemaal geen slechte strategie. Het geeft onverwachte charme aan de knulligheid van Blij met de buren, met zijn voorspelbare rondgang langs het paleis van keizerin Sissi, het commentaar van de feodale schrijver Jaap Scholten, de landlieden die foeteren op een verdrag uit 1920, en natuurlijk een modderbad en een zigeunerorkest. Je gaat bijna geloven dat de verslaggever werkelijk ter plaatse ontdekt dat de Hongaren een melancholisch volk zijn, geteisterd door eeuwen van vreemde bezetting en een hoog zelfmoordpercentage.

Nadere informatie over de uitholling van de democratie door de regering-Orbán, het racisme van de Jobbik-partij of de heikele positie van de Roma en Sinti past slecht in dit zomeravondstramien. Het is immers de bedoeling dat we blij worden van onze buren. Taxichauffeur Attila, die Japans was gaan leren uit bewondering voor Bruce Lee (sic!), benadrukt nog eens dat de meest kenmerkende eigenschap van de Hongaren hun gastvrijheid zou zijn.

En toch ben ik blij dat Fons de Poel weer terug in beeld is. Behalve een pedante ijdeltuit met rare opvattingen is het ook een ervaren televisiemaker met een markante, herkenbare stijl. Ook in dit armetierige reis-serietje herken je die stijl. Het is een aangename ervaring om hem weer eens te mogen volgen in zijn bloemrijk geformuleerde bevindingen. De reis is afgelopen voordat je er erg in hebt, met een dooddoener als uitsmijter: „Niet alle Europese landen hoeven hetzelfde te zijn. Je moet juist leren genieten van de verschillen.” Ik zou zeggen: acht brandpunten voor deze conclusie.

    • Hans Beerekamp