Een Amsterdamse huurwoning is ineens een lot uit de loterij

Toerisme Een woningcorporatie in Amsterdam wil verhuur via Airbnb toestaan. Ook de burgemeester pleit hiervoor. Tot schrik van politici.

In Amsterdam werden vorig jaar twee miljoen toeristische overnachtingen via Airbnb geboekt. Foto Tammy van Nerum

Het politieke debat over Airbnb en andere vorm van tijdelijke woningverhuur heeft een in Amsterdam nieuwe impuls gekregen door een hardop uitgesproken „gedachtegang” van burgemeester Van der Laan en door een aangekondigde proef van woningbedrijf De Key.

Directievoorzitter Leon Bobbe van De Key zei in een interview met Het  Parool dat hij bewoners van zijn sociale huurwoningen – hij noemde met name studenten – wil toestaan hun huis via Airbnb voor maximaal dertig dagen per jaar aan te bieden aan toeristen. In de regels die de gemeente Amsterdam heeft opgesteld voor tijdelijke vakantieverhuur staat expliciet en met de vette letters: „Huurt u van een woningcorporatie? Dan mag u uw woning of woonboot nooit gebruiken voor vakantieverhuur.”

Bobbe sloot met zijn interview aan bij een uitspraak die de burgemeester eerder vorige week in een stadsdebat maakte. Van der Laan zei te verwachten dat het verbod voor de sociale verhuur „ter discussie komt te staan”. „Het zou niet gek zijn sociale huurders ook te laten profiteren van Airbnb. Heel gereguleerd, waardoor het handhaafbaar is.”

In de gemeenteraad van Amsterdam reageert de grootste coalitiepartij, D66, verbaasd en afwijzend. „Een ondoordachte opmerking”, aldus woordvoerder wonen van de partij, Reinier van Dantzig. „We hebben deze discussie gevoerd in de commissie wonen, met verantwoordelijk wethouder Ivens, en zijn tot de conclusie gekomen dat het onwenselijk is.” In de Tweede Kamer was VVD’er Roald van der Linde iets minder parlementair. Op Twitter schreef hij „Amsterdamse mafkezen”, met een verwijzing naar een artikel over Van der Laan en De Key. Hij kondigde aan minister Blok (Wonen, VVD) te vragen om de proef van De Key te verbieden.

Airbnb, de site waarop huiseigenaren en -bewoners hun woning tijdelijk te huur aanbieden, is een fenomeen dat zich in Amsterdam razendsnel heeft verspreid. Vorig jaar werd zo’n 5 procent van alle Amsterdamse huizen via Airbnb verhuurd. Alleen al via dit aanbod werden 2 miljoen toeristische overnachtingen geboekt.

Amsterdam heeft afspraken gemaakt met Airbnb, over de afdracht van toeristenbelasting en over het maximaal aantal gasten per nacht. Voor de verhuurders geldt dat zij hun woning niet meer dan 60 dagen per jaar tijdelijk aan toeristen mogen verhuren. De praktijk is dat sommige huizen permanent worden gebruikt om toeristen te herbergen. Daarmee zijn ze in feite illegale hotels.

Wethouder Laurens Ivens (wonen, SP) is al langer bezig met de bestrijding van illegale hotels; vorig jaar werden er 167 gesloten. Amsterdam zoekt meer juridische middelen om de uitwassen van illegale vakantieverhuur via websites als Airbnb aan te pakken. Met de huidige mogelijkheden kan de stad „enigszins” optreden tegen de illegale verhuur, zei de wethouder onlangs in deze krant, maar de handhaving kan „scherper en efficiënter”. „Meer juridische haakjes zijn welkom.”

De „gedachtegang” van Van der Laan lijkt op gespannen voet te staan met de inspanningen van zijn wethouders om de drukte in de stad te reguleren. Raadslid Van Dantzig erkent dat de burgemeester principieel wel gelijk kan hebben, maar onderstreept de risico’s van onwenselijke effecten.

Belangrijkste bezwaar is volgens hem dat de doorstroom in de sociale huur – mensen die rijk genoeg zijn (geworden) om een ongesubsidieerde woning te betrekken – nu nog meer zal stokken. „Je gesubsidieerde huis wordt ineens een lot uit de loterij. Je moet 500 euro huur per maand betalen en dat kun je met een paar nachten toeristisch verhuren ineens terugverdienen.” Dat is ook het belangrijkste bezwaar van Van der Linde, die tegenover Het Parool zei dat hij dit niet kan uitleggen aan een politieagent die ook in Amsterdam wil wonen.

Van Dantzig ziet een oneerlijke situatie ontstaan: de bewoner van een sociale huurwoning in het centrum heeft vele malen meer profijt van Airbnb dan de huurder van net zo’n woning in stadsdeel Nieuw-West.

„Van der Laan heeft de toestand wel eens vergeleken met een bad dat is volgelopen en waar de gemeente met dweiltjes in de weer moet. En nu gooit hij er zelf emmers tegelijk in.”

    • Bas Blokker