Brexit, een zegen voor de EU

Bij een Brits vertrek uit de Europese Unie zijn we gelukkig het vervelendste jongetje van de klas kwijt, schrijft Marnix Amand.

illustratie Luojie

Moet je als pro-Europeaan tegen Brexit zijn? De grote angst in Europa is dat een succesvolle Britse uittreding de geloofwaardigheid van anti-Europese politici – in het bijzonder in Nederland, Duitsland en Frankrijk – zo versterkt dat deze door een dominoreeks aan referenda de Europese Unie ontrafelen. Dit is zeker geen ondenkbaar scenario, maar het sleutelwoord hier is ‘succesvol’. Dit kan alleen gebeuren als we zo naïef of goedgeefs zijn om het Verenigd Koninkrijk na uittreding wel de voordelen van de EU te gunnen, maar niet de nadelen. Ja, dan wil iedereen wel uittreden.

Doen we dat niet en stellen we ons juist hard op jegens het Verenigd Koninkrijk, dan kan een Brexit een zegen zijn voor de Europese integratie. Deze houding kunnen we ons gemakkelijk veroorloven. Veel grote bedrijven in Groot-Brittannië, en bijna de gehele financiële sector, zijn namelijk niet specifiek Brits, maar zitten daar wegens de taal, de liberale inslag en de toegang tot de Europese markt. Goldman Sachs en c.s. zullen niet aarzelen hun bank van Londen naar het vasteland te verhuizen als dat de enige manier is om toegang tot de Europese markt te behouden. Zonder handelsverdrag verliest Groot-Brittannië, en vooral Londen, een groot gedeelte van zijn attractiviteit – en daarmee zijn rijkdom.

Wie als Europees land de Unie verlaat, wordt niet onafhankelijk maar vazal

Dit betekent dat de EU bij eventuele post-Brexit onderhandelingen alle kaarten in handen heeft. De Unie kan gemakkelijk eisen dat Europese normen van kracht blijven in het Verenigd Koninkrijk, dat de grenzen open blijven en zelfs contributiegeld eisen. Wist u dat zowel Noorwegen als Zwitserland ‘vrijwillig’ bijdraagt aan het Europees budget en alle Europese normen overneemt, zonder enige inspraak? Ze moeten wel, om toegang te krijgen tot de Europese markt. Hoe het ook zij, als er al een handelsverdrag komt na een Brexit, dan alleen als de Britten zich onderwerpen aan alle Europese regelgeving en blijven bijdragen aan het Europese budget. Deze strengheid is noodzakelijk pour encourager les autres. Europa staat voor grote existentiële vraagstukken: klimaatverandering, immigratie, Rusland, zelfs het voortbestaan van vrijheid en democratie.

Op nationaal niveau zijn we allen, zelfs de grote lidstaten, machteloos want te klein; verdere integratie is onvermijdelijk willen we als Europa enige invloed hebben in de wereld. En het is vijf voor twaalf, we kunnen geen tijd of energie meer verspillen aan de steriele dagdroom van een nationale Alleingang. Brexit biedt een goede gelegenheid om dit in Europa duidelijk te maken: wie als Europees land de Unie verlaat, wordt niet onafhankelijk maar vazal. Maak van de Britse uittreding een schrikbeeld en haal voorgoed de angel uit het anti-Europese sentiment. En dan kunnen we eindelijk weer vooruitgang boeken. Ja, zonder ‘onze beste bondgenoot in de Unie’. Wat een onzin. Ooit lagen we qua marktdenken inderdaad op één lijn – helaas – maar nu is het stelselmatig het VK dat zich in Brussel verzet tegen gezamenlijke oplossingen.

Wanneer is het land ons ooit tegemoetgekomen als het Londen niet uitkwam? Welke hulp biedt het ons met de eurocrisis? Mooi dat we van dit eenrichtingsverkeer afkomen. Bij een Brexit zijn we het vervelendste jongetje van de klas kwijt en kunnen we eindelijk serieus werk maken van Europa’s problemen. En dan verplichten we met een handelsverdrag en een glimlach het Verenigd Koninkrijk deze beslissingen alsnog uit te voeren. Engelser kun je het niet maken.