Trotse Dijkema treedt in voetsporen Pim Mulier

Jan Dijkema (72) is zeker twee jaar de nieuwe voorzitter van de internationale schaatsbond ISU. Maar is hij ook de grote vernieuwer?

Jan Dijkema, de derde Nederlander als voorzitter van de ISU. Foto Vincent Jannink/ANP

De hele schaatswereld ging er al van uit dat de achtste Europese titel van Sven Kramer zijn laatste was, begin januari in de Minsk Arena in Wit-Rusland. Op één man na. De 10 kilometer op het EK allround zou helemaal niet worden ingeruild voor een 1.000 meter of drie kilometer, zoals tot afschuw van Kramer het plan leek. Jan Dijkema, toen vice-voorzitter van de internationale schaatsunie ISU, wist wel beter. De tien kilometer zou blijven. „Maar niet elk jaar.” Deze week besloot het ISU-congres in het Kroatische Dubrovnik dat het EK inclusief 10 kilometer ‘gewoon’ blijft, om het jaar afgewisseld met een EK afstanden. Kramer kan nog jaren heersen. Met dank aan Dijkema.

Weinigen kennen de wandelgangen rond de internationale ijsbanen beter dan de 72-jarige Nederlander, die vrijdag door het congres voor een periode van twee jaar werd gekozen tot de nieuwe voorzitter van de ISU. Dijkema volgt de 77-jarige Italiaan Ottavio Cinquanta op, die de schaatswereld de afgelopen 22 jaar met harde hand regeerde. Hij maakt sinds 1994 deel uit van het ISU-bestuur, de laatste zes jaar als invloedrijke ‘vice-president speedskating’. Dijkema is de derde Nederlandse voorzitter, na Pim Mulier (1892-1895) en Gerrit van Laer (1937-1945).

„Bijzonder dat ik in de voetsporen treedt van Pim Mulier, een van de grootste vernieuwers in de sport”, sprak Dijkema na zijn verkiezing. Zelf geldt de rasbestuurderbepaald niet als een vernieuwer. „Ik hoop de schaatssport te inspireren en te innoveren”, klonk het vanuit Dubrovnik. Concrete plannen bespreekt Dijkema liever met direct betrokkenen achter de coulissen.

In veilige handen

De Nederlandse schaatswereld kan voor even opgelucht adem halen met een landgenoot als hoogste ISU-bestuurder. Internationaal staat schaatsen op de 400-meterbaan onder druk, na de ongeëvenaarde Nederlandse dominantie op de Winterspelen van Sotsji in 2014. Onder Dijkema lijkt de bedreigde schaatstak in veilige handen. WK afstanden, WK sprint en WK allround blijven gewoon elk jaar op de kalender.

Met Dijkema kiezen de leden van het ISU-congres na Cinquanta en de Noor Olav Poulsen voor de derde keer op rij een Europese voorzitter met een achtergrond in het langebaanschaatsen. Terwijl de ISU financieel juist floreert dankzij het in veel landen populaire kunstrijden. De mondiale schaatsbond beschikt over zo’n 200 miljoen euro eigen vermogen en krijgt jaarlijks achttien miljoen euro van het Internationaal Olympisch Comité. Maar vooral het shorttrack en de langebaan zijn zorgenkindjes, na het stoppen van miljoenensponsors Samsung en Essent.

Toch was er in Dubrovnik weinig steun voor de kandidaten uit het kunstrijden. De Brit Chris Buchanan, die zich laat kandidaat stelde, kreeg in de eerste ronde slechts twee stemmen. De Fransman Didier Gailhaguet, in zijn campagne gesteund door de machtige spindokter Mike Lee, kwam met zijn corruptieverleden van Salt Lake City 2002 niet verder dan 25 stemmen. Dijkema behaalde in de eerste ronde 45 stemmen, twee meer dan de Hongaar György Sallak, ooit shorttrackcoach en al jaren populair bij de kleine schaatslanden als ISU-bestuurslid dat gaat over de besteding van ontwikkelingsgelden. In de tweede ronde was het verschil tussen de Nederlander en de Hongaar groter: 63 om 52 stemmen.

„Dit is goed voor de schaatssport en voor Nederland”, reageerde algemeen directeur Theo Fledderus van de Nederlandse schaatsbond KNSB. „We hebben de afgelopen maanden tot en met het laatste moment hard gewerkt en veel landen gesproken om Jan Dijkema als de meest geschikte kandidaat naar voren te schuiven.” Toch wachtte de KNSB tot half april met de kandidaatstelling van Dijkema. Er werd in de wandelgangen zelfs geschermd met een andere kandidaat, omdat de ISU-vicevoorzitter niet genoeg voor de Nederlandse belangen zou opkomen en achter Cinquanta aanliep. Zo steunde hij de Italiaan in diens opvatting om sporters levenslang te schorsen als ze zouden deelnemen aan Icederby, een nieuw initiatief om langebaan en shorttrack te combineren.

Als nieuwe voorzitter claimt Dijkema direct de instelling van een atletencommissie binnen de ISU, die de belangen van de sporters behartigt. Er komt een studie naar een idee van Ard Schenk om alle schaatsdisciplines eens per twee jaar te combineren, het ISU Winter Festival. Maar op het gebied van marketing rond evenementen wees het ISU-congres vernieuwing af. Geen ruimte voor locale initiatief, zoals schaatslanden Nederland en Zuid-Korea willen. Alles blijft centraal in handen van de ISU en marketingpartner Infront. Ook mogen schaatsers nog altijd niet in pakken van hun eigen sponsor rijden bij internationale wedstrijden. Uitdagingen genoeg als Dijkema de schaatssport echt wil vernieuwen.

    • Maarten Scholten