Moskee rouwt met gebak om Muhammad Ali

De Afro-Amerikaanse islamitische gemeenschap neemt afscheid.

Rouwstoet in Louisville bij Cave Hill Cemetery Foto’s Reuters

De moskee rouwt, maar de stemming in de Masjid Muhammad Moskee in Washington is ook opgetogen. Iemand heeft het lievelingsgebak van Muhammad Ali meegenomen, zwarte bonencake met aardbeien. Voor bij de iftar, de maaltijd na zonsondergang.

Er hangen foto’s van The Greatest, T-shirts, citaten. De aanwezigen, vooral oudere mannen, gaan deze vrijdagmiddag naar de begrafenis van de bokslegende kijken, die live op televisie wordt uitgezonden. De moskee werd in 1937 gesticht door Elijah Muhammad, de leider van de islamitische beweging Nation of Islam. Hij was een mentor voor Muhammad Ali, en de bokser bezocht de gemeenschap in Washington regelmatig.

Voor de Afro-Amerikaanse islamitische gemeenschap in de moskee was Muhammad Ali een symbool van hun emancipatie. Ali bekeerde zich in het begin van de jaren zestig tot de islam. „Hij werd het vriendelijke gezicht van mijn religie”, zegt Hassan El-Amin, een rechter. „Het is ook wel eens prettig de naam ‘Muhammad’ in een positieve context te horen.”

Iedereen heeft wel een Muhammad Ali-anekdote. De aanwezigen delen hun verhalen, en recenseren elkaars anekdotes. Fitrah Muhammad vertelt hoe haar broer eens bij Ali solliciteerde. Haar familie woonde dichtbij Ali, ze waren bevriend. De broer was destijds werkloos, maar moest voor een groot gezin zorgen. Sorry, had Ali gezegd, ik heb geen werk voor je.

‘Geeft niet’, zei de broer. ‘Ik vind wel iets anders om voor mijn gezin te zorgen.’

Muhammad Ali: ‘Hoe veel kinderen heb je?’

‘Zeven’, zei de broer.

‘Je bent aangenomen!’

De broer mocht aan de slag als beveiliger.

Florida

Hassan El-Amin leerde Muhammad Ali in een hotel in Florida kennen. Hij zag hoe de bokser altijd omringd werd door een enorme entourage. Dichterbij komen was onmogelijk. Roepen had geen zin, zegt El-Amin. „Iedereen riep hem altijd al na. Champ! Champ! Ik verzon iets anders: ik riep ‘Salam aleikum’, de islamitische groet. Ali draaide zich meteen om.”

De groep om El-Amin lacht. En toen?, vragen ze. „Ik mocht hem die avond bellen in zijn hotelkamer. Toen ik hem sprak, zei hij: ‘Mag ik je vrouw even?’ Hij heeft een uur met haar aan de lijn gehangen, tot ik zei dat het genoeg was.”

Muhammad Ali speelde een belangrijke rol in de groei van de islam onder Afro-Amerikanen in de jaren zestig. Het waren jaren van grote polarisatie en raciale spanningen in de grote steden van de VS. Zwarte leiders als Elijah Muhammad en Malcolm X speelden niet alleen een grote rol in hun gemeenschap, maar waren ook een mentor van Muhammad Ali. Malcolm X zag in de charismatische Ali een mogelijke voorman voor zwarte moslims.

Toen Malcolm X werd geschorst door de Nation of Islam, omdat hij zichzelf te veel zou verheerlijken, brak de vriendschap tussen Muhammad Ali en Malcolm X. Ali bleef Nation of Islam trouw. Gisteren sprak de dochter van Malcolm X, Qubilah Shabazz, op de begrafenis. „Ali was de laatste van een dierbaar broederschap, nagelaten door mijn vader”, zei ze.

Karakter

De 78-jarige Shuaib Bin Neel was graag in Kentucky geweest, bij Ali’s begrafenis. Bin Neel heeft Ali vaak ontmoet, hij was actief voor Nation of Islam in Chicago toen Muhammad Ali zich daar ook meldde. Hij heeft alle wedstijden van zijn held gezien.

Hij wilde zelf ook gaan boksen, maar na één wedstrijd vol klappen in de boksring zag hij van dat plan af. „Zijn belangrijkste prestatie was niet dat hij geweldig bokste. Hij liet in de ring zijn ware karakter zien. Als hij werd neergeslagen, bleef hij gracieus. Als hij won, was het met waardigheid. Die les van Muhammad Ali overleeft de jaren.”

    • Guus Valk Washington.