Het eiland is even het theater, het duin podium

Van strand tot paardenstal, op het tiendaagse theaterfestival Oerol is het eiland integraal onderdeel van de voorstelling.

Oerol 2016 opende vanochtend voor dag en dauw. Om vijf uur verzamelde zich in de duinen van Terschelling een grote groep toeschouwers voor Nido/Rizoma van het Spaanse dansgezelschap Compañia Sharon Fridman. Tegen de nog bijtende nachtelijke kou had iedereen zich gewapend met dikke jassen, en een enkeling zelfs met slaapzak, deken of thermosfles.

De zon, die met een theatrale entree werd geacht deel uit te maken van de voorstelling, veroorzaakte niet meer dan een zachte reep oranje in het grijze wolkendek.

Halverwege de wandeling naar de plek waar Nido/Rizoma zou plaatsvinden was er eerst een korte yoga-oefening om de bezoekers in de gewenste meditatieve staat te krijgen. Iedereen moest zijn ogen sluiten en zich focussen op zijn voeten en adem. „Elke ademhaling brengt je dichter bij je eigen stilte.”

Op Oerol is je theaterstoel een boomstam op de flanken van een duinheuvel. De aldus geïmproviseerde tribunes boden zicht op een kleine duinvallei waarin de vijftig in het blauw geklede dansers langzaam vanachter andere duinen tevoorschijn kwamen, als in een trage processie, begeleid door de windmuziek van hangende bosjes metalen staven.

In het duingras ontstonden er bij het vijftigtal allerlei ritmische groepsprocessen, waarmee de Israëlische choreograaf Fridman (1980) zijn ideeën over gemeenschapszin uitdrukte. Dansers vielen tegen elkaar aan en een grote groep in het midden zeeg ineen. Waarna ze allemaal in een gedrongen cirkel rondkropen, tot de kermende zang van een vrouw ze weer op weg hielp.

De melancholieke klanken van een pianist, trompettist en slagwerker namen het van haar over. Hun muziek werd allengs vrolijker, totdat er een vrolijk rennen op gang kwam van dansers die het leven vierden. Tot slot werd de toeschouwers gevraagd erbij te komen, en hand in hand, voor even, samen te zijn.

Nido/Rizoma is daarmee helemaal Oerol, waar het theater meer op het hart dan op het hoofd is gericht. De openingsvoorstelling past ook naadloos in de natuurfilosofie van het festival, dat het bewust zijn van je omgeving als leidmotief hanteert. Weg van het geraas van de stad, met de kwinkelerende vogels boven je hoofd, je voeten in het zand, kun je, als je je openstelt, iets horen in jezelf.

De komende tien dagen biedt Oerol een uitgebreid programma met tientallen speciaal op de omgeving toegesneden voorstellingen en theatrale ‘expedities’ op tientallen gelegenheidsplekken, van strand tot paardenstal.

Opvallend is het dit jaar prominente aandeel van reguliere gezelschappen als het NNT, het Ro Theater en Oostpool. Die verschuiving roept de vraag op of zij, zoals de Oerol-bezoeker graag ziet, theater maken dat zich afstemt op de omgeving.

De subsidie voor Oerol mag dan veilig gesteld zijn na een interventie van de Tweede Kamer, na de mindere editie van 2015 heeft het festival het nodig om zijn artistieke noodzaak te onderstrepen.

Het optreden van Compañia Sharon Fridman deed vooralsnog niet veel meer dan de richting aangeven.

    • Ron Rijghard