Opinie

    • Frits Abrahams

Vergeefs verliefd

Voor de beste Jeroen Bosch-tentoonstelling moeten we naar het Prado in Madrid, heb ik van onze kunstredacteur Dirk Limburg begrepen. Een hele reis, zeker voor wie Den Bosch al een eind vond, maar misschien moet ik er toch maar aan geloven, ook omdat ik daar een ander schilderij kan zien waarachter een interessant verhaal schuilgaat: Portrait of a woman uit 1514 van de Italiaanse schilder Andrea del Sarto.

Een prachtig vrouwenportret – gemakkelijk te vinden via internet – waar ik op stuitte in de Ernest Hemingway-biografie van Jeffrey Meyers. Het was het favoriete schilderij van Hemingway. Hij hield niet erg van musea, hij was meer de man van het rauwe buitenleven, maar als hij in Madrid was ging hij altijd even in het Prado naar dit portret van Del Sarto kijken.

De afgebeelde vrouw, vermoedelijk de vrouw van Del Sarto, deed Hemingway sterk denken aan een zeer jonge vrouw – achttien jaar – die hij in 1948 in Italië leerde kennen: Adriana Ivancich, telg uit een adellijke familie, in Venetië woonachtig. De 49-jarige Hemingway was op dat moment getrouwd met Mary Welsh, zijn vierde vrouw.

Hemingway viel als een blok voor de tiener, wier vader hij had kunnen zijn. Hij riep haar uit tot zijn muze die hem inspireerde tot twee boeken: Across the River and into the Trees – waar hij haar Renata noemt – en The Old Man and the Sea.

„The best writing is certainly when you are in love”, vond Hemingway. Adriana was dat niet helemaal met hem eens want ze vond eerstgenoemde roman ongeloofwaardig en de dialogen nogal vervelend. Ze durfde dat ook tegen hem te zeggen, want van háár kon hij het hebben, zo verliefd was hij.

Adriana was wel gevleid door de aandacht van de beroemde schrijver, maar ze voelde verder niets voor hem. Je krijgt de indruk dat ze hem manipuleerde, in ieder geval goed gebruikmaakte van zijn verliefdheid. Zo was ze met haar moeder een poosje te gast bij het echtpaar Hemingway op Cuba. Mary, die op erotisch gebied al meer van haar man had getolereerd, wachtte gelaten af. Het liefst had Hemingway – het is hem ook herhaaldelijk gelukt - twee vrouwen die met elkaar om zijn gunsten vochten.

Het viel uiteindelijk allemaal reuze mee, want Adriana ging niet op Hemingways avances in, integendeel, ze begon een affaire met een jonge Cubaan die ze ook op een reisje meenam terwijl Hemingway thuisbleef.

Het staat volgens de biograaf vast (hoe kan hij dat eigenlijk zo zeker weten?) dat Hemingway nooit de liefde met Adriana heeft bedreven. Ter compensatie zou hij dat in Across the River wel hebben laten gebeuren tussen zijn hoofdpersonages: een kolonel en die Renata.

Hemingway en de intelligente Adriana, die als zovelen hem ‘Papa’ noemde, wisselden tientallen brieven voordat er omstreeks 1954 een einde kwam aan de vriendschap. Adriana schreef een boek over deze relatie, La Torre Bianca, en Hemingway ging door met Mary, hoewel hij later nog wel liefde opvatte voor een andere tiener, Valery Danby-Smith, die vijf jaar na zijn dood met zijn zoon Gregory zou trouwen.

Hoe liep het met Adriana Ivancich af? Niet beter dan met Hemingway. Ze maakte twee rampzalige huwelijken door, dronk te veel, kreeg zenuwinzinkingen en verhing zich aan een boom van haar boerderij; dat was in 1983, 22 jaar nadat Hemingway zelfmoord had gepleegd in Idaho.

    • Frits Abrahams