Haven bindt strijd aan met hackers

Haven Er is sinds deze week één man verantwoordelijk voor de digitale veiligheid van de haven. Criminelen én terroristen vormen een risico.

Onlangs is in de haven van Rotterdam een grote partij cocaïne onderschept. Foto Douane

Aanvallen door hackers zijn een toenemende bedreiging voor de haven van Rotterdam. Nu dat besef begint door te dringen, krijgt de verdediging tegen cybercrime een hogere prioriteit.

Er zijn bedrijven in de haven die het al hebben meegemaakt. De computersystemen zijn ‘s ochtends bij binnenkomst geblokkeerd. Er komt nog één berichtje door: betaal 10.- , 15.-, of 20.000 euro – de bedragen variëren – en uw systeem doet het weer. Chantage die goed werkt, want de politie bellen en een halve dag of langer omzet missen, kan duurder uitvallen.

Deze vorm van digitale criminaliteit komt natuurlijk overal voor, maar als knooppunt van ladingstromen is Rotterdam extra kwetsbaar voor diefstal van waardevolle goederen en drugstransporten. Criminelen proberen in te breken in de systemen van containerterminals en vervoerders om de beveiliging te manipuleren. In de haven van Antwerpen werd op die manier eens een aantal containers ontvreemd. In Rotterdam bleef het vooralsnog bij pogingen, voor zover bekend.

Onbekend

Voor zover bekend. Het voorbehoud is terecht, want dat er aanvallen plaatsvinden staat vast, maar het bedrijfsleven praat niet graag over falende beveiliging, en al helemaal niet in het openbaar. „Het is lastig om publiekelijk hierover te spreken, want door dat te doen, toon je je zwakte. Meteen is dan de eerste vraag: waar zitten de gaten? Toch moet het gebeuren, want als je het verzwijgt, zit je de aanpak ervan in de weg”, vindt voorzitter Steven Lak van havenondernemingsvereniging Deltalinqs.

Lak opende woensdag samen met burgemeester Aboutaleb de eerste Port Cyber Top Rotterdam. De aanwezigheid van de burgemeester was een signaal dat digitale aanvallen op de haven niet alleen een gevaar vormen voor bedrijven, maar voor alle Rotterdammers. Behalve van criminelen is de haven een potentieel doelwit van terroristen. Wie de bediening van de veiligheidssystemen in handen heeft van bedrijven in het chemisch-industrieel complex die met gevaarlijke stoffen werken, kan veel ellende aanrichten.

Kwetsbaar

Rotterdam is bovendien kwetsbaar voor staatsterrorisme en spionage, aldus de burgemeester. Dat het hacken van gevoelige systemen een reëel gevaar is, illustreerde Aboutaleb aan zijn eigen ervaringen. Hij krijgt op zijn werkadres geregeld phishing mails, met verzoeken om een bepaalde link aan te klikken. Het maakt hem voorzichtig. „We hebben op het stadhuis stagiaires rondlopen. Geven we die gelijk toegang tot het gemeentelijk systeem, of zetten we die apart? En hoe gaan we om met de vele buitenlandse studenten die in de stad rondlopen? De meesten zijn te goeder trouw, maar ik heb ook wel eens de AIVD moeten tippen.”

Boodschap: ook bedrijven moeten opletten als zij voor bijvoorbeeld groot onderhoud aan systemen personeel van andere bedrijven op hun terrein toelaten.

Nederland heeft de digitale revolutie omarmd, zonder veel acht te slaan op de risico’s. Die naïviteit begint er wel af te gaan. Aan de Wilhelminakade liggen geregeld marineschepen van buitenlandse mogendheden, op dertig meter van het Havenbedrijf Rotterdam. „Tegenwoordig zijn we er alert op of er dan geen gekke dingen met ons wifi-netwerk gebeuren”, zei Paul Smits, chief financial officer van het Havenbedrijf op de bijeenkomst.

Nieuwe functie

Om de strijd tegen digitale aanvallen kracht bij te zetten, krijgt havenmeester René de Vries – al verantwoordelijk voor de fysieke veiligheid in de haven en daarmee in het bezit van de bevoegdheid om zo nodig in te grijpen – er een taak bij. Hij werd woensdag officieel benoemd tot Port Cyber Resilience Officer. De centrale van het Havenbedrijf die het scheepvaartverkeer coördineert is één van de „kroonjuwelen” in de haven die koste wat het kost beschermd moeten zijn, evenals bijvoorbeeld de douanesystemen en Portbase, het gezamenlijke informatiesysteem van de havenbedrijven.

Een van de maatregelen die Rotterdam wil maar nog niet kan nemen is het screenen van personen op vitale functies in de haven. Aboutaleb en Lak riepen het ministerie van Veiligheid en Justitie op het verzet daartegen „omdat het niet past binnen de wet”, op te geven. Lak: „In Rotterdam zeggen we dan: dan passen we de wet aan, zodat het wel kan.”

    • Frank de Kruif