Het EK een mooi visitekaartje? Frankrijk zit muurvast

EK 2016 Niet zozeer de terreurdreiging, maar de nog altijd niet verminderde sociale onrust dreigt het toernooi te verstoren.

Een agent neemt deel aan een oefening van een terreuraanslag bij het Parc Olympique Lyonnais. Foto Robert Pratta/Reuters

Het Europees kampioenschap voetbal moet een „mooi visitekaartje voor Frankrijk” worden. Aldus premier Manuel Valls, een dag voor de aftrap van deze vrijdagavond. Het toernooi op eigen bodem met Les Bleus als favoriet leek een jaar voor de verkiezingen een uitgelezen kans om het onrustige socialistische landsbestuur nieuw leven in te blazen. Het EK zou, volgens president Hollande, het door terreur, politieke polarisatie en sociale onrust ontredderde land „in goed humeur kunnen brengen”.

Die missie lijkt weinig succesvol. Volgens voorzitter Jacques Lambert van het organisatiecomité is de sfeer „nu al verpest”. Niet zozeer de terreurdreiging, een ongemak waar Fransen mee hebben leren leven, maar de nog altijd niet verminderde sociale onrust dreigt het toernooi te verstoren.

Terwijl rond de terrassen van Café de Flore en Les Deux Magots in hartje Parijs het stinkende afval zich heeft opgehoopt, adviseert spoorbedrijf SNCF supporters extra vroeg naar het stadion te komen. Slechts een relatief klein aantal RER-treinen rijdt vrijdag van Parijs naar Saint-Denis waar de openingswedstrijd wordt gespeeld. De metro is niet getroffen.

Bovenop de staking van vuilnismannen en treinpersoneel kwam donderdag het bericht dat de grootste pilotenbonden bij Air France vanaf zaterdag het werk neerleggen.

Ook in 1998, aan het begin van het WK in Frankrijk, staakten zij, met chaos tot gevolg. De Air France-leiding zegt dat nu 20 procent van de vluchten getroffen is en dat EK-vluchten geen hinder ondervinden.

Nog altijd werken drie van de acht Franse olieraffinaderijen niet en rijdt ongeveer de helft van het treinverkeer in de provincie niet. En met gerichte acties legt de radicale bond CGT de laatste dagen voor het Franse leven strategische plaatsen plat: zo blokkeerden de manifestanten donderdag enige uren de toegang tot de voedselmarkt in Rungis waar Parijse restaurants hun inkopen doen.

De regerende socialisten gokten verkeerd: het protest zou de laatste dagen voor het EK afzwakken, dacht Valls. Het vakbondskader houdt immers ook van voetbal. Vooral bij de SNCF zijn forse concessies gedaan. Dat de staking toch doorgaat is voor Valls daarom „onbegrijpelijk”.

De toon wordt harder. De Franse staatssecretaris van Transport zegt dat, indien nodig, stakende machinisten „gevorderd” kunnen worden om supporters te vervoeren. Dat is een maatregel waarmee de regering zich bij de eigen linkse achterban nog minder geliefd zal maken. Dat is wel wat meespeelt. De stakingen begonnen als protest tegen arbeidsmarkthervorming, de strijd gaat inmiddels over niet minder dan verovering van de ziel van links Frankrijk.

Valls, die zijn carrière bouwde op fermeté (gezag en autoriteit), wil bewijzen dat links het land kan hervormen zonder te zwichten voor de straat. Hij zei:

„Wij zijn niet de zoveelste regering die terugkrabbelt bij een essentiële hervorming.”

De macht van de bonden is op papier tanende. Maar Valls’ „visitekaartje” toont vooralsnog een land dat muurvast zit.

    • Peter Vermaas