Proces Decembermoorden gaat door

Met de uitspraak van de Krijgsraad is de amnestiewet uit 2012 van tafel.

Foto: Pieter van Maele / ANP

De Krijgsraad in Suriname heeft vandaag bevolen dat het Decembermoordenproces, waarin president Desi Bouterse hoofdverdachte is, moet worden hervat. Het Openbaar Ministerie moet op 30 juni zijn requisitoir houden. De uitspraak van de Krijgsraad volgt, nadat het Surinaamse Hof van Justitie in december vorig jaar had uitgesproken dat het proces moest worden hervat.

Dit gebeurde na een verzoek hiertoe van nabestaanden van de Decembermoorden, waarbij op 8 december 1982 vijftien tegenstanders van het toenmalige militaire bewind-Bouterse in fort Zeelandia werden vermoord. Met de uitspraak van de Krijgsraad is de door het parlement aanvaarde amnestiewet van april 2012, waarbij verdachten van vervolging werden gevrijwaard van tafel. In mei 2012 had de Krijgsraad nog besloten het proces, dat eind 2007 was begonnen, op te schorten totdat een nog op te richten Constitutioneel Hof zich over de grondwettelijkheid van de amnestiewet had uitgesproken.

Elke burger recht op behandeling

In maart dit jaar gaf het Openbare Ministerie nog aan de Krijgsraad te kennen dat het vonnis van het Hof tot hervatting van het proces vanwege de amnestiewet ‘niet uitvoerbaar’ was. Volgens het OM moest eerst het nog op te richten Constitutioneel Hof bepalen of de amnestiewet al of niet strijdig is met de grondwet, die inmenging in lopende processen verbiedt. Het argument van het Hof om hervatting van het proces te bevelen was dat de grondwet elke burger het recht garandeert op behandeling van zijn klacht ‘binnen een redelijke termijn door een onafhankelijke en onpartijdige rechter’. De Krijgsraad volgt dit argument.

Volgens de Krijgsraad kan op grond van de nationale wetgeving elke Surinaamse rechter ook zelf oordelen over de grondwettelijkheid van een wet. De Krijgsraad sprak donderdag uit dat de amnestiewet van 2012 strijdig is met de grondwet, omdat deze inmenging in een lopend proces verbiedt.

De advocaat van de nabestaanden Hugo Essed sprak voorafgaand aan de zitting van de Krijgsraad tegenover nieuwssite Starnieuws van een ‘cruciale dag’ voor het decembermoordenproces. Na afloop sprak hij tegenover ANP van een “hele goede stap vooruit in deze zaak”, maar de jurist vreest tevens dat er nog een lange weg te gaan is voordat er een definitief oordeel ligt:

“Het zou kunnen dat de Krijgsraad dit jaar tot een eindbesluit komt, als er geen obstakels komen. Maar dan komt er waarschijnlijk een hoger beroep van de verdachten en dan kan het nog wel jaren duren.”

Essed noemde het besluit van de Krijgsraad niet alleen positief voor de nabestaanden maar ook ,,voor de rechtsstaat’’ in Suriname.

Mogelijk hoger beroep

De advocaat van Bouterse Irwin Kanhai zei in een eerste reactie tegen ANP dat hij niet zeker is “of deze uitspraak wel kan”. De raadsman overweegt een hoger beroep. Dat kan echter pas worden ingesteld als de Krijgsraad een einduitspraak heeft gedaan over de schuld van de verdachten.

    • een onzer redacteuren