Waarom Modi en Obama elkaar huggen

De Indiase premier Narendra Modi, op bezoek in Washington, zegt een verbond te hebben met de VS: samen voorkomen dat China te machtig wordt.

Geen bear hug dit keer maar een handdruk van deIndiase premier Modi en president Obama dinsdag. Foto Pablo Martinez Monsivais/AP

Al op de eerste dag van zijn driedaagse bezoek aan de VS kreeg de Indiase premier Narendra Modi een vrucht in de schoot geworpen van zijn innige band met president Obama. Dinsdagmiddag verliep een deadline om protest aan te tekenen tegen verzoek van India om toe te treden tot het Missile Technology Control Regime (MTCR), een belangrijke non-proliferatieorganisatie. India krijgt daardoor toegang tot geavanceerde rakettechnologie. Modi zei „eeuwig dankbaar te zijn voor de steun van mijn vriend Obama” bij het verkrijgen van het MTCR-lidmaatschap.

Modi’s eerste bezoek aan Washington, in 2014, was vooral een charmeoffensief, vol symbolen voor een ontluikende vriendschap tussen hem en Obama. Toen de Amerikaanse president afgelopen jaar op zijn beurt India bezocht, bleek dat de vriendschap stand had gehouden: Modi, een paar koppen kleiner dan Obama, begroette hem onder aan de vliegtrap niet met gevouwen handen (het gebruikelijke namaste), maar trakteerde op een ferme, zeer on-Indiase bear hug. „President Obama en ik hebben een verbond gesloten, een vriendschap”, zei Modi.

Het belang dat de VS hechten aan sterke banden met India wordt benadrukt door de uitnodiging aan de Indiase premier om deze woensdag een toespraak te houden voor het Congres. „Het is pure politiek”, zei Mihir Sharma, redacteur van de Indiase zakenkrant Business Standard. „De Amerikanen beseffen dat het benadrukken van Modi’s persoonlijke charme een van de manieren is om iets van hem gedaan te krijgen.”

Het is vooral de opkomst van China die achter de Amerikaans-Indiase bear hug schuil gaat. De Amerikanen hebben India, dat gestaag zijn marine uitbreidt, nodig om te voorkomen dat China de regio gaat overheersen. De spanningen in de Zuid-Chinese Zee, waar China en zijn buurlanden dezelfde eilanden claimen, lopen op. India was de afgelopen jaren vooral bezorgd over de grensgeschillen die het in de Himalaya heeft met zijn machtige buur. Onder Modi, nu twee jaar premier, besteden de Indiërs meer aandacht aan hun maritieme veiligheid, die onder druk komt te staan door het Chinese machtsvertoon in de Zuid-Chinese Zee en die van levensbelang is voor de Indiase handelsactiviteiten.

India is er van oudsher op gebrand zichzelf niet afhankelijk te maken van een buitenlandse mogendheid. In New Delhi is inmiddels echter het besef gemeengoed dat een hechte band met de VS onvermijdelijk is. Niet alleen wegens China, maar ook ter ondersteuning van de aspiraties van India op het wereldtoneel. De Amerikanen dringen aan op een hervorming van de Veiligheidsraad waarin ook India een permanente zetel zou moeten krijgen.

De VS steunen ook India’s toetredingsverzoek van vorige maand tot de Nuclear Suppliers Group (NSG): 48 landen die de proliferatie van materiaal en technologie geschikt voor kernwapens willen verhinderen. Lidmaatschap zou India schoonwassen van de pariastatus die het op nucleair gebied kreeg omdat het op eigen houtje kernwapens ontwikkelde. China heeft duidelijk gemaakt zijn verzet tegen India’s toetreding tot de NSG niet te zullen opgeven.

Obama en Modi gaven beiden eerder gepassioneerd uiting aan hun bezorgdheid over de gevolgen van de klimaatverandering, die met name in India merkbaar is door droogtes en overstromingen. Waarschijnlijk zal premier Modi in het Congres het ambitieuze plan ter spraken brengen om in India 100 gigawatt aan elektriciteit uit zonne-energie te gaan opwekken. Daarmee creëert India de grootste markt voor zonne-energie ter wereld. Een gouden kans voor het Amerikaanse bedrijfsleven, koploper in de technologie die daarvoor nodig is.

    • Joeri Boom