Opinie

Waarom de fax in 2016 nog wordt gebruikt in de zorg

Doodzonde van het premiegeld, al die grote ziekenhuizen. Want over een paar jaar zijn die achterhaald. Dat zei minister Schippers van Volksgezondheid (VVD) maandag in een interview in deze krant. Immers, door technologische vooruitgang krijgen we straks minder zorg in ziekenhuizen en meer zorg thuis. Hoe die mening ook gewogen wordt, het is alarmerend als een minister van Volksgezondheid zich erover verbaast dat er zoveel geld naar te grote ziekenhuizen gaat. Die verbazing illustreert een probleem in ons zorgstelsel.

Sinds de afschaffing van het ziekenfonds in 2006 geldt dat de zorgverzekeraars het budget voor ziekenhuizen bepalen en de hoogte van de ziektekostenpremies. Maar zo allesbepalend bleken de verzekeraars niet: zij wisten de ziekenhuisfusies niet te voorkomen, noch de overcapaciteit die Schippers voorziet.

De minister voorspelt nu grote doorbraken in de zorg door technologische vernieuwing. Maar tegelijkertijd blijkt anno 2016 de fax voor apothekers onmisbaar. Onderzoek onder 140 apothekerspraktijken wijst uit dat 99 procent van hen nog dit apparaat gebruikt om veilig te communiceren met ziekenhuisartsen, medische specialisten of andere hulpverleners.

Apothekers doen dat omdat in de zorg iedereen zijn eigen computersysteem en zijn eigen software kiest. Die sluiten dikwijls zo slecht op elkaar aan dat de fax uitkomst moet bieden. Er staan levens op het spel.

Juist de kwetsbaarheid van persoonlijke medische dossiers en zorgen over schending van privacy zijn de reden dat automatisering in de zorgsector niet van een leien dakje gaat. Maar het kabinet, minister Schippers voorop, koos er bewust voor niet de regie te voeren bij de wijze waarop artsen informatie met elkaar delen.

Dat hangt allemaal samen met de gevoelige politieke nederlaag rond het elektronisch patiëntendossier (EPD).

De minister ambieerde aanvankelijk wel degelijk een sturende rol voor de overheid. Maar het toenmalige EPD bleek slecht doordacht, te grootschalig en sneuvelde in 2011 in de Eerste Kamer. Dat zorgde voor een Haagse teleurstelling. Sindsdien wordt het aan de branche overgelaten hoe medische informatie met elkaar te delen. Dat betekent terugkerende onrust over de slechte organisatie van patiëntengegevens, met navenante risico’s voor de volksgezondheid. Zie hier de dominantie van de fax.

Het is een overheidstaak om de burger te beschermen. Effectieve, beschermde en snelle deling van patiëntengegevens is van levensbelang. Een kabinet dat alles nu op zijn beloop lijkt te laten, toont weinig politieke moed.