‘Saoedi-Arabië chanteerde VN om zwarte lijst’

Het land was op de lijst gezet wegens kinderrechtenschendingen in Jemen, maar werd er snel vanaf gehaald.

Vrouwen en kinderen in een vluchtelingenkamp in Jemen. Foto Hani Mohammed / AP

Mensenrechtenorganisaties hebben felle kritiek op het besluit van de Verenigde Naties om Saoedi-Arabië te schrappen van een zwarte lijst met partijen die de rechten van kinderen schenden. De Saoedische bombardementen in Jemen zouden verantwoordelijk zijn voor zeker 60 procent van de omgekomen kinderen in het conflict. Anonieme diplomatieke bronnen hebben tegen persbureau Reuters gezegd dat er zelfs sprake was van chantage door Riad.

De VN hadden de door Saoedi-Arabië geleide coalitie op de lijst geplaatst voor het veroorzaken van grote aantallen slachtoffers onder kinderen in Jemen, maar draaide dat besluit terug op aandringen van de Saoedische regering. De bronnen van Reuters zeggen dat de Saoedische regering heeft gedreigd geld terug te trekken uit verschillende VN-projecten. Het kantoor van secretaris-generaal Ban Ki-moon zou bestookt zijn met telefoontjes van buitenlandministers uit Golfstaten en ministers van de Organisatie voor Islamitische Samenwerking (OIC). Er zou zelfs gedreigd zijn met een fatwa van geestelijken, die een eind zou maken aan samenwerking tussen OIC-leden en de VN.

De VN-ambassadeur van Saoedi-Arabië ontkent dat zijn regering heeft gedreigd of geïntimideerd. Dat de geestelijken een fatwa zouden hebben willen uitspreken noemt hij “belachelijk” en “buitensporig”. Ze zouden slechts een verklaring hebben willen steunen waarin de plaatsing op de zwarte lijst van de VN wordt veroordeeld.

Verwoestend tol

De VN uitten in een vorige week verschenen rapport scherpe kritiek op de daden van de coalitie in Jemen. De bombardementen en de grondgevechten tegen de Houthi’s hebben volgens het jaarverslag van de speciale VN-gezant Children and armed conflict (CAAC) een “verwoestend tol geëist van de burgerbevolking”, viel in een eerdere versie te lezen:

“Als gevolg van het conflict is het aantal ernstige schendingen tegen kinderen sterk toegenomen.”

In het rapport (pdf) wordt onder meer kritiek geuit op het ronselen van kindsoldaten waar volgens de VN met name de Houthi’s zich schuldig aan maken. De coalitie is echter verantwoordelijk voor het grootste deel van de slachtoffers onder kinderen, stond in het rapport. Vast zou staan dat van de 1.953 slachtoffers (785 doden en 1.168 gewonden) zo’n 60 procent is getroffen door coalitiegeweld. Ongeveer 20 procent van de jonge slachtoffers zou gemaakt zijn door de Houthi’s en van de overige 20 procent is de verantwoordelijkheid onduidelijk. De door Saoedi-Arabië geleide coalitie werd met name de aanvallen op ziekenhuizen en scholen kwalijk genomen.

Teruggedraaid

Maandag maakte VN-secretaris-generaal Ban bekend dat de door Saoedi-Arabië geleide coalitie op verzoek van Saoedische regering van de zwarte lijst geschrapt was. De VN zegt de cijfers en voorvallen die in het rapport worden genoemd eerst nog eens samen met de coalitie door te willen nemen. In een nieuwe versie van het CAAC-verslag (pdf) zijn de passages over de Saoedische coalitie geschrapt.

Philippe Bolopion van Human Rights Watch noemt het besluit van Ban een “schokkende draai van de VN”. Amnesty International zegt dat de Verenigde Naties hun geloofwaardigheid op het spel gezet hebben door “op schandelijke wijze te bezwijken onder de druk”:

“Door zo te marchanderen wordt al het werk van de VN om kinderen te beschermen ondermijnd.”

De VN krijgen de laatste tijd meer kritiek te verduren. Zo gispte de vertrekkende VN-topman Anthony Banbury de bureaucratie binnen de organisatie. Hij noemde de VN in een opiniestuk in The New York Times een “mislukking”. Anders Kompass, die zich bij de VN bezig hield met mensenrechten, kondigde dinsdag zijn vertrek aan omdat hij niet meer zei te kunnen leven met de straffeloosheid binnen de organisatie.

    • Bastiaan Nagtegaal