Opinie

    • Frits Abrahams

Matras

De avond was gevallen en het duister ingetreden toen we buiten een vreemd schuivend geluid hoorden. Er waren enkele mogelijkheden. Er werd ergens een deur of raam geforceerd of er werd een groot voorwerp verplaatst. We liepen naar het raam, maar konden niets zien.

De volgende morgen staarde ons een groot eenpersoonsmatras treurig aan. Het leunde op zijn kant tegen een lantaarnpaal. Op het eerste gezicht zag het er nog gaaf uit, geen scheuren of uitpuilende ingewanden. Wel had de naar ons gerichte kant een gore, grijzige kleur met hier en daar zwarte vegen.

Het matras stond er verloren bij, maar het was vooral verlaten: na jaren trouwe dienst moest het zijn afgedankt. Matrassen komen en matrassen gaan, net als de mensen die erop hebben gelegen. Daar hoeven we niet overdreven dramatisch over te doen, vooral niet als het om matrassen van onbekende herkomst gaat.

Het was zonneklaar dat de gewezen eigenaar van dit matras onbekend wilde blijven. Hij had niet voor niets de duisternis als dekmantel voor zijn milieuonvriendelijke actie gebruikt. In dat opzicht was hij te vergelijken met burgers die ’s avonds hun hondje stiekem op de stoep lieten poepen. Daaraan zijn we allang gewend, maar bij de matrassen lijkt het alsof ze aan een opmars zijn begonnen, zeker in Amsterdam. Op mijn wandelingen door de stad kom ik ze geregeld tegen.

De meeste matrassen zijn te vies om aan te pakken. Veel eigenaren moeten ze pas afgedankt hebben toen zij ernstige rugklachten kregen. Sommigen zullen lang hebben geaarzeld met hun ingrijpende beslissing, misschien hebben ze gewacht tot ze ook degene met wie ze hun bed jarenlang hadden gedeeld konden afdanken; dat zou wel zo praktisch zijn. Anderen zullen in een opwelling hebben gehandeld: weg met dat stinkende vod vol bedwantsen.

Zo’n afgedankt matras kan dagen blijven liggen. Het gaat op zeker moment zelfs een bepaalde functie in het straatleven vervullen. Dit matras bleek geschikt als bijzettafeltje voor passanten die wat wilden drinken en een plaatsje zochten voor een glas of waterfles. Anderen legden het plat en namen er kraaiend van plezier op plaats, terwijl ze zich door hun metgezellen lieten fotograferen.

Misschien stond de ex-eigenaar vanachter zijn raam met enig welbehagen toe te zien hoeveel genoegen hij zijn medemensen had bezorgd. Het was hem van harte gegund, maar toch rees de onvermijdelijke vraag: waarom had hij geen beslissing genomen waarvan de gevolgen minder zichtbaar waren?

Nu bezorgde hij sommige van zijn buurtbewoners ergernis en bovendien gaf hij een intiem voorwerp uit zijn privéleven prijs: op dit matras was vermoedelijk niet alleen geslapen, maar ook de liefde bedreven en had misschien zelfs de bevalling plaatsgevonden die daarvan weer het gevolg was geweest. Het matras als ’s levens slagveld, want je kon er ook prima op sterven. Als matrassen konden spreken, zouden we maar wat graag naar ze luisteren.

Ook daarom mag je ze, net als een geliefde, niet zomaar aan de straat zetten. Van een matras kun je op een waardiger manier afscheid nemen. Je belt de afdeling van de gemeente (in Amsterdam 5519555) die over grofvuil gaat en maakt een afspraak. Op het vastgestelde tijdstip komen ze het matras bij je deur ophalen. Gratis, kosteloos en geheel voor niets.

    • Frits Abrahams