Het water stond 50 cm hoog

Boeren lijden fikse schade door de overtollige regenval van de afgelopen week. Boer Lins Keijzers alleen al denkt 15.000 euro te zijn verloren. Verzekeraars maken zich zorgen.

Waterschade bij boer Lins Keijzers. In Brabant is de schade voor boeren ongeveer een miljoen euro, denkt boerenorganisatie ZLTO. Foto Bram Saeys

Precies een week geleden barstte in het Oost-Brabantse Vlierden noodweer los. Het is inmiddels al dagen droog. Maar zonder laarzen kun je de akkers nog steeds niet goed op.

Melkveehouder Lins Keijzers (28) banjert over zijn land en wijst naar de maïs en het gras dat grotendeels is verpieterd. „Hier stond het water een halve meter hoog.” In de modder wijst hij naar de nog korte maïsplantjes. De steeltjes zijn rood. „Dat hoort niet. Dat moet groen zijn.”

Keijzers is een van de boeren die fikse schade hebben geleden door de plensbuien de afgelopen week. Alleen al in Brabant beloopt de schade onder landbouwbedrijven ongeveer een miljoen euro, vermoedt boerenorganisatie ZLTO. Tien van de 23 hectare land van Keijzers heeft blank gestaan. „Ik heb misschien wel vijftienduizend euro schade”, zegt hij, staande tussen het gras. Dat gaat hij vandaag maaien, ook al moet hij een groot deel ervan meteen weggooien.

Op zijn telefoon staan foto’s van het vele water. De maïs en het gras dat Keijzers aan zijn zeventig melkkoeien voert, zal van mindere kwaliteit zijn. „Ik moet meer krachtvoer inkopen.” Ook de meststoffen in de grond zijn weggespoeld. „En opnieuw bemesten mag niet.” Het land is voorlopig slecht begaanbaar. En veel maïs is „verzopen”. Keijzers: „Ik hoop dit niet nog een keer mee te maken.”

De jonge boer is melkveehouder in een maatschap met zijn ouders, heeft een adviesbureau voor ruimtelijke ordening en milieu en hij is ook nog voorzitter van het Brabants Agrarisch Jongeren Kontakt. „Boer zijn is hartstikke mooi”, zegt hij, toch nog monter een sigaret opstekend. „Ik ben er trots op. Ik werk honderd uur per week. Maar het moet wel leuk blijven. En al dat water is niet leuk.”

De schade van het noodweer in heel Nederland bedraagt voor particulieren ongeveer twintig miljoen euro, volgens een ruwe schatting van het verbond van Verzekeraars,bedrijven en landbouw niet meegerekend. Schade door water dat via daken huizen binnenstroomde, omdat de dakgoten het regenwater niet hebben kunnen verwerken. Door water dat kelders inliep en daarna vloeren en meubilair van woningen heeft beschadigd.

Verzekeraars zijn bezorgd

Verzekeraars zijn naar eigen zeggen „bezorgd” over de regenschade, die deze eeuw stijgt met wellicht 140 procent, zo bleek uit onderzoek vorig jaar. Schade door neerslag bedraagt nu al ongeveer negentig miljoen euro per jaar. En dat was enkele jaren geleden nog vijftig tot zestig miljoen. „Verzekeraars kunnen de klimaatverandering niet stoppen, maar we dringen wel aan op maatregelen”, stelt een woordvoerder van het verbond.

Boerenorganisatie ZLTO denkt dat schade voorkomen had kunnen worden. Hier en daar is de oogst van aardappelen en waspeen „zo goed als verloren”. Dus het is tijd voor „ander beleid” bij de waterschappen, zo twitterde de woordvoerder. Waterschappen moeten water niet „ongecontroleerd” het boerenland op laten stromen, luidt het verwijt van boeren, en ze moeten beken eens wat minder idyllisch laten meanderen. Laat de waterschappen liever zorgen dat overtollig hemelwater snel wordt afgevoerd via rechte en diepe sloten, is de opinie.

Ook boer Keijzers denkt dat er „fouten” zijn gemaakt. Zijn land grenst aan de Astense Aa en het water van deze beek stroomde regelrecht de landerijen op, nadat een oever deels was bezweken. „Hoe kan dat?” vraagt Keijzers. Hij heeft waterschap Aa en Maas drie keer gebeld. „Drie keer kreeg ik hetzelfde antwoord: dat ik zou worden teruggebeld.” Keijzers is voorstander van meanderende beken. Maar dat moet niet ten koste gaan van de boeren. En nog iets: „Als ik hoor dat een waterbergingsgebied niet open is gezet, dan vraag ik mij af waarom ik waterschapsbelasting betaal.”

Is het waterschap aansprakelijk?

Boeren overwegen waterschappen aansprakelijk te stellen. Zelf spreekt waterschap Aa en Maas van „extreem weer” waar je als waterbeheerder „eigenlijk niet tegenop kan boksen”. En meteen alle waterbergingsgebieden volledig openen? „Dat doen we als bebouwd gebied dreigt onder te lopen, en dat was niet het geval doordat we nog op twee grote kanalen konden lozen”, aldus een woordvoerder.

    • Arjen Schreuder