Frankrijks Israëlisering stuit op opmerkelijk weinig verzet

De correspondent Juist als je even niet in de stad bent, zie je hoezeer Parijs sinds de aanslagen in het rampjaar 2015 is veranderd.

Agenten en militairen bewaken de konvooi waarin terreurverdachte Saleh Abdeslam wordt vervoerd. Foto Laurent Cipriani/AP

Als je in Parijs woont, kijk je er niet meer van op. Natuurlijk laat je de bewaker bij de supermarkt je tas en jas controleren voordat de weekendboodschappen in het karretje gaan. Natuurlijk ga je door een detectiepoortje bij het warenhuis waar je je nieuwe zomeroutfit uitkiest. Net zoals bij het museum trouwens en bij de concertzaal. Wegens de veiligheidscontroles zorg je ervoor ten minste dertig minuten voor aanvang in de rij te staan om niets van het optreden te hoeven missen. En ja, ook de voor de deur patrouillerende soldaten zijn zo langzamerhand wel een beetje normaal geworden.

petervermaascorr

Je leert er mee leven.

Juist als je even niet in de stad bent, zie je hoezeer Parijs sinds de aanslagen in het rampjaar 2015 is veranderd.

Tijdens een weekend in Londen hoorde ik vooral de stilte. Geen sirenes die permanent loeien, geen politieauto’s die zich dag en nacht opgefokt een weg door het drukke verkeer banen. Bij het Tate Modern was ik binnen voordat ook maar iemand me iets had kunnen vragen. Een rare gewaarwording. Is dat wel veilig?

Een paar weken later was ik in Berlijn. Daar wandelde ik zonder enige paspoortcontrole vanuit het vliegtuig naar de S-Bahn die me de stad in bracht. Schengen, natuurlijk, maar op Orly en Roissy zijn open grenzen even opgeschort. Toeristen vermaakten zich volkomen ontspannen op de Pariser Platz bij de Brandenburger Tor. Zonder angst klonterden ze samen bij drukke metrostations en toen iemand op het perron een koffer liet omvallen, was ik de enige die schrok van de harde klap.

Israëlisering

In Berlijn sprak ik de Franse veiligheidsexpert François Heisbourg.. Hij had dezelfde ervaring. Het lijkt, zei hij, alsof Duitsland zich „immuun” voelt voor terreur. Met zijn verfrommelde en makkelijk te vervalsen Franse identiteitskaart was het hem gelukt het Bundeskanzleramt binnen te komen, lachte hij. In een Einkaufszentrum in het stadshart werden volgens hem alleen de flatscreens van een elektronicazaak bewaakt, niet het winkelend publiek.

Hij vreesde de Duitse reactie, mocht er wél iets gebeuren. „De Duitse democratie is prachtig, het is prettig in deze openheid te leven. Maar we hebben gezien wat er in Keulen is gebeurd”. Er is niemand dood, zei hij, maar na de gebeurtenissen in Oudejaarsnacht was de directe transformatie van het vluchtelingendebat onvoorstelbaar groot.

Frankrijk is na tientallen jaren ervaring met terreur niet naïef. De israëlisering van het land stuit eigenlijk op opmerkelijk weinig verzet. De in november uitgeroepen noodtoestand mag buiten Frankrijk veel discussie losmaken, in Frankrijk zelf is een meerderheid van de bevolking nog steeds voor. Maar aan de vooravond van een beladen EK voetbal is de vraag gerechtvaardigd of een soldaat op iedere straathoek niet tot slechts schijnveiligheid leidt. „Nul risico bestaat niet”, herhalen Franse ministers dag na dag.

Minder toeristen

Maar ook een gevoel van veiligheid telt, en zeker in het meest bezochte toeristenland in de wereld. Na een forse daling van het aantal bezoekers is de gemeente Parijs juist deze week een campagne begonnen om toeristen terug te lokken.

De bezettingsgraad van de Parijse hotels lag in 2016 tot nu toe bijna 8 procentpunt lager dan in 2015. Vooral Japanners en Russen lieten het afweten. Maar ook bezoekers uit landen dichterbij, zoals Nederland, zouden volgens onderzoeken van de gemeente sinds de aanslagen voor hun weekendje weg naar even dichtbij gelegen Berlijn of Londen zijn uitgeweken.

Alleen Chinezen laten zich nauwelijks afschrikken, blijkt uit de toerismecijfers. Zij staan nog massaal in de rij bij de Chinees sprekende verkopers in de grote Parijse warenhuizen. „Hier onveilig?”, reageerde een oudere dame uit Shanghai met grote tassen vol kleren verbaasd op een vraag van een Franse televisieverslaggever.

„Met zoveel soldaten op straat heb ik me nooit ergens veiliger gevoeld.”

    • Peter Vermaas