‘Er zijn 45,8 miljoen moderne slaven’

Dat schreven verschillende media na een onderzoek van de Walk Free Foundation.

Foto AFP

De aanleiding

Dienstmeisjes die het huis van de baas niet mogen verlaten, vrouwen die de seksindustrie in worden gedwongen en mannen die de mijn amper uitkomen. Acteur Russell Crowe stelde vorige week in Londen dat er wereldwijd naar schatting 45,8 miljoen moderne slaven zijn. Hij presenteerde de cijfers namens de Australische Walk Free Foundation, een ngo die zich inzet voor het beëindigen van moderne slavernij. De meerderheid van deze mensen – 58 procent – woont in India, Pakistan, China, Bangladesh en Oezbekistan.

Waar is het op gebaseerd?

De cijfers zijn gebaseerd op de Global Slavery Index, van de Walk Free Foundation. Sinds 2013 maakt de organisatie jaarlijks een schatting van het aantal moderne slaven in de wereld.

En, klopt het?

Allereerst, wat is moderne slavernij?

De Amerikaanse hoogleraar Kevin Bales, die al meer dan twintig jaar onderzoek doet naar moderne slavernij, en ook meewerkt aan de Global Slavery Index, zegt: „Als een persoon onder de controle staat van een ander persoon die geweld en dwang toepast om die controle in stand te houden, en als het doel van die controle uitbuiting is.”

Toen slavernij nog legaal was hadden we de beste cijfers beschikbaar, zegt Bales. „Nu is slavernij veel meer verborgen, vooral in de rijkere landen”, legt hij telefonisch uit. Maar hoe onderzoek je iets dat zo verborgen is? „We kijken naar secundaire bronnen.” Denk aan: onderzoeken van de VN, krantenartikelen, rapporten van overheden en cijfers van ngo’s. Het blijven schattingen, benadrukt Bales. In 2014 telde de Global Slavery Index 35,8 miljoen slaven.

We vragen andere experts wat ze vinden van de cijfers. Is het aannemelijk dat de Index in 167 landen 45,8 miljoen slaven telt?

Wat sterk is aan dit onderzoek is dat de samenstellers in 27 landen, inclusief India, surveys hebben laten houden door onderzoeksbureau Gallup International, zegt hoogleraar criminologie Jan van Dijk, die in Nederland onderzoek doet naar mensenhandel. De onderzoekers hebben in veel arme landen huishoudens bezocht en geïnterviewd. Ze hebben persoonlijke en familie-ervaringen van 42.000 mensen gehoord, in 53 verschillende talen. Daar bleek dat de cijfers structureel lager zijn ingeschat. Ook kon voor het eerst een serieuze schatting over Noord-Korea gedaan worden. De schatting van deze Global Slavery Index is daarom beter dan eerdere eigen schattingen en die van andere organisaties, zoals de ILO, zegt Van Dijk. De internationale arbeidsorganisatie (ILO) schatte in 2012 dat er zo’n 20,9 miljoen slaven zijn, wereldwijd.

Bales: „De reden dat wij zelf ook op meer zijn uitgekomen, is niet omdat het aantal slaven is toegenomen maar omdat de metingen preciezer zijn. Eerder hebben we de cijfers onderschat.”

Dit soort organisaties is heel voorzichtig met hun cijfers, zegt Antoinette Vlieger, die aan de Universiteit van Amsterdam promoveerde op de uitbuiting van buitenlandse dienstmeisjes in het Midden-Oosten. „Ze zijn bang dat ze anders niet serieus worden genomen”, zegt Vlieger. „Ik denk dat de ware aantallen nog veel hoger zijn dan 45,8 miljoen.” Van Dijk is het daarmee eens: „Ik denk dat dit cijfer een onderschatting is.”

Conclusie

De Global Slavery Index telt dit jaar 45,8 miljoen moderne slaven. Aangezien slavernij in het verborgene plaatsvindt is het lastig met exacte cijfers te komen. Experts vinden het onderzoek goed uitgevoerd. Maar ze denken ook dat er meer moderne slaven zijn dan nu is geschat. Hoeveel precies, is onduidelijk. Wij beoordelen deze stelling als niet te checken.

Maral Noshad Sharifi

    • Maral Noshad Sharifi