Bonus van 131.000 euro? In New York moet je wel, zegt APG

Pensioenfondsen staan er slecht voor. Korting dreigt. En nu keren pensioenbeleggers ook nog eens bonussen uit. „Schande”, klonk het dit weekend in de politiek.

APG heeft een kantoor aan Third Avenue in New York. Foto Istock

„Klijnsma moet maar eens haar tanden laten zien”, zei Tweede Kamerlid Steven van Weyenberg (D66) dit weekend verontwaardigd op de website van zijn partij. Van Weyenberg was ter ore gekomen dat pensioenuitvoerder APG bonussen van gemiddeld 63.500 uitkeert. „Excessen”, noemde hij het. Staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) moet de bestuurders „op het matje roepen”, vindt hij.

1 Wat is de aanleiding voor de opwinding?

Vakblad PensioenPro schreef dat APG die bonussen heeft uitgekeerd aan de 500 van de 690 man op de afdeling vermogensbeheer. APG belegt en beheert meer dan 415 miljard euro aan pensioengeld voor 4,5 miljoen Nederlanders, onder wie leraren, bouwvakkers en politieagenten. De woorden ‘bonus’ en ‘financiële sector’ zijn bij menigeen goed voor een rode waas voor de ogen. Bij pensioenen ligt het extra gevoelig omdat veel pensioenfondsen het zwaar hebben. De pensioenen zijn al jaren niet aangepast aan de inflatie en de dekkingsgraden zijn onder invloed van de dalende rentestand afgelopen jaar diep onder het minimum gedoken. Uit berekeningen van De Nederlandsche Bank vorige maand bleek dat daadwerkelijk korten op pensioenen nu dreigt voor 200.000 ouderen.

2 Klopt het bericht van de bonussen eigenlijk wel?

Niet helemaal. Volgens APG staat er namelijk „een redactionele fout” in het jaarverslag over 2015 waarop PensioenPro het bericht baseerde. De vermogensafdeling heeft 27,6 miljoen aan bonussen verdeeld en niet 31,2 miljoen zoals het jaarverslag stelt. Daarnaast is het mogelijk om de bonus verder te specificeren dan PensioenPro deed. Desgevraagd stelt APG namelijk dat 70 procent van de bonussen is betaald aan de 147 werknemers van de twee dependances in New York en Hongkong. Een rekensom leert dat die APG’ers in den vreemde een gemiddelde bonus van 131.000 euro ontvingen.

Bij drie werknemers in New York viel die bonus in combinatie met hun vaste salaris zo hoog uit dat ze met meer dan 1 miljoen euro aan totale beloning het kantoor op 3rd Avenue uit liepen. Opvallend, want (inmiddels) voormalig topman Dick Sluimers , wiens salaris Klijnsma in december nog als „zeer hoog” omschreef, ontving in 2015 ‘maar’ 625.000 aan totale beloning.

3 Hoe verklaart APG de uitgekeerde bonussen?

APG benadrukt dat het vanwege een cao-afspraak de bonussen voor een groot deel van het personeel heeft geschrapt. Het reguliere personeel ontvangt geen bonussen meer, de raad van bestuur ook niet. Een aantal sleutelfiguren wel. Maar dat is in lijn met de bonuswet voor de financiële sector die sinds 2015 van kracht is, gemaximeerd tot 20 procent van het vaste salaris.

Voor de tak vermogensbeheer die de pensioenmiljarden belegt, maakt APG echter een uitzondering. Daar geeft APG nog steeds bonussen, ook boven de 20 procent, zegt een APG-woordvoerder. Zeker in New York en Hongkong is dat noodzakelijk, stelt hij. „Wij moeten mensen met de juiste kwaliteit in huis halen én behouden. Daarvoor is een beloningsbeleid nodig dat past bij de arbeidsmarkt in de twee belangrijkste financiële centra ter wereld.”

Andere pensioenuitvoerders zitten niet in New York en Hongkong, Maar volgens APG betaalt de keuze om daar wél te zitten zich uit in de rendementen, bijvoorbeeld doordat men geen dure experts voor private-equitybeleggingen hoeft in te huren.

Dat APG vorig jaar ‘maar’ 1,6 tot 3,2 procent rendement boekte (in vergelijking tot de 8,4 tot 10,7 procent een jaar eerder) is volgens APG geen reden voor sterk lagere bonussen. Bonussen zijn gebaseerd op meerjarige rendementen en het feit of men beter presteert dan de markt.

4 Hoe zit het met de bonussen bij andere grote pensioenbeleggers?

Ook de nummer twee en drie van Nederland keren bonussen uit, zij beperken zich tot de vermogensbeheertak en maximeren de bonus op 20 procent van het salaris. PGGM (2,6 miljoen deelnemers, vooral in de zorg, 183 miljard pensioenvermogen) keerde vorig jaar 3,4 miljoen euro aan bonussen uit: gemiddeld 21.000 euro per werknemer, blijkt uit een overzicht dat PGGM desgevraagd opstelde. De acht hoogste managers van de afdeling vermogensbeheer ontvingen gemiddeld 50.996 euro aan bonus.

Bij MN (2 miljoen deelnemers uit onder meer de metaalindustrie, 114 miljard pensioenvermogen) zijn de bonussen het laagste. MN meldt desgevraagd dat over 2015 ruim 680.000 aan bonussen is uitgekeerd aan 54 werknemers: gemiddeld 12.600 euro. MN schrijft in het jaarverslag dat de bonus is gekort vanwege de teleurstellende resultaten.

5. Wat gebeurt er als je bonussen verbiedt?

Van Weyenberg wil dat het kabinet pensioenfondsen vraagt geen bonussen uit te keren als gepensioneerden worden gekort (iets wat nog moet blijken). Het is de vraag wat dat oplevert. Toen APG, net als PGGM eerder, voor 2015 de bonussen schrapte voor verschillende werknemersgroepen kregen die daar de helft van hun maximale bonus als loonsverhoging voor terug. Voor APG als geheel betekende dat niet dat de totale gemiddelde beloning van de 3.500 werknemers daalde, zo blijkt uit het jaarverslag. Die steeg juist met 5,4 procent ten opzichte van 2014. Volgens APG wordt dat onder meer verklaard door de cao-stijging van 1,9 procent en dat na een reorganisatie meer duurdere krachten zijn overgebleven.

    • Camil Driessen