Russische schaakgrootmeester Viktor Kortsjnoi overleden

De Rus (85) wordt gezien als de beste schaker die nooit wereldkampioen werd.

Viktor Kortsjnoi in 2006. Foto Guillermo Arias/AP

De Russische grootmeester Viktor Kortsjnoi, ook wel ‘de beste schaker die nooit wereldkampioen werd’ genoemd, is maandag op 85-jarige leeftijd overleden in zijn huis in Zwitserland. Dat heeft de Russische schaakfederatie bekendgemaakt.

Kortsjnoi ontvluchtte zijn geboorteland in 1976 nadat hij geen internationale wedstrijden meer mocht spelen van de Russische schaakfederatie omdat hij zich volgens de autoriteiten niet Sovjetwaardig gedroeg. Hij vroeg en kreeg destijds asiel in Nederland, en vluchtte later naar Zwitserland. Als Russische dissident speelde hij in 1978 en 1981 twee gedenkwaardige tweekampen om de wereldtitel met Sovjet-kampioen en aartsrivaal Anatoli Karpov, die behalve op het schaakbord ook op mentaal, fysiek en politiek vlak werden uitgevochten. Kortsjnoi verloor beide.

Beelden van de tweekamp in 1978:

Kortsjnoi werd viermaal kampioen van Rusland en won ook twee keer het Nederlandse Hoogovenstoernooi in Wijk aan Zee, dat nu als Tata Steel Chess Tournament door het leven gaat. In 1965 voerde hij de wereldranglijst aan.

Ondanks dat de Sovjet-Unie lange tijd alle toernooien boycotte waar Kortsjnoi speelde, wat ertoe leidde dat de voormalige Rus weinig uitnodigingen kreeg, speelde Kortsjnoi het grootste aantal toernooien in de geschiedenis van het schaken. Dat kwam doordat hij tot op hoge leeftijd actief bleef. Zo won hij in 2009 op 78-jarige leeftijd nog het kampioenschap van Zwitserland. Een openingsvariant met zwart is naar de Rus vernoemd.

‘Grootste vechter’

In het bericht van de Russische schaakfederatie wordt Kortsjnoi een “legendarische grootmeester” genoemd. De bitterheid tussen Kortsjnoi en zijn geboorteland is de laatste decennia afgenomen. Zo kreeg de schaker in 1990 zijn Russische staatsburgerschap terug van president Gorbatsjov. Toch weigerde hij altijd terug te verhuizen.

In 2012 leek de schaakcarrière van Kortsjnoi definitief voorbij nadat hij een hersenbloeding kreeg. Toch speelde hij twee jaar later nog een korte tweekamp tegen een voormalige Duitse kampioen. Oud-wereldkampioen Viswanathan Anand noemde de Rus op Twitter dan ook “de grootste vechter van de schaakwereld”.

Twitter avatar vishy64theking Viswanathan Anand The chess world loses its greatest fighter. R.I.P. Viktor Korchnoi. We learnt so much from you.Just being in Baguio where he played Karpov..
    • Sam de Voogt