Polen vormt paramilitaire macht

Verdediging Uit angst voor Rusland zet Polen een Territoriaal Verdedigingsleger van 35.000 vrijwilligers en reservisten op.

Een demonstrant op de betoging zaterdag in Warschau tegen het conservatieve bewind. Foto Czarek Sokolowski/AP

Polen begint dit jaar met het rekruteren van 35.000 mensen voor een paramilitaire verdedigingsmacht, die extra bescherming moet bieden tegen het gevreesde buurland Rusland.

Vanaf september kunnen burgers zich aanmelden bij het nieuwe Territoriale Verdedigingsleger, dat hun jaarlijks dertig dagen militaire training zal geven, zo kondigde minister van Defensie Antoni Macierewicz aan. In 2019 wil de nationaal-conservatieve regering van Recht en Rechtvaardigheid (PiS) beschikken over 17 brigades, bestaande uit nieuwe vrijwilligers en huidige reservisten.

De heroprichting van een macht die de binnenlandse veiligheid verzekert – Polen had in het verleden al vergelijkbare eenheden – is nodig, verklaarde Macierewicz bij ondertekening van de conceptnota in april. Polen wordt namelijk „bedreigd door de acties van onze noordoostelijke buur Rusland, die geen geheim maakt van zijn agressieve intenties en die sinds 2008 systematisch actie onderneemt om de vredevolle orde in Europa te destabiliseren”. Bovendien, verklaarde hij, moet het initiatief helpen bij het „herstellen van de plaats van patriottisme en patriottische opvoeding in ons maatschappelijke leven”.

Warschau hoopt op stationering van een permanente NAVO-macht op Poolse bodem

De vorige, centrum-rechtse regering had al forse stappen in dezelfde richting gezet. Na de Russische interventies in Oekraïne kondigde ze in 2015 aan dat elke burger die dat wilde, zich kon aanmelden voor militaire training. Het idee kan op veel bijval rekenen onder de duizenden Polen die in hun vrije tijd aan gevechtstraining doen in paramilitaire clubs.

Warschau rekent niet alleen op vrijwilligers. Defensieminister Macierewicz beloofde 130 miljard zloty (29,6 miljard euro) te besteden aan de modernisering van het Poolse leger, dat bovendien de helft groter moet worden. Nu is Polen een van de slechts vijf NAVO-landen die de doelstelling haalt binnen het transAtlantische militaire bondgenootschap om ten minste 2 procent van het bruto binnenlands product te besteden aan defensie.

Cruciaal in de strategie van Warschau is de ambitie om een permanente NAVO-troepenmacht te verankeren op Poolse bodem. Om provocatie te vermijden houdt de NAVO, die in juli een top houdt in Warschau, het voorlopig bij een doorlopende ‘roterende’ aanwezigheid van eenheden uit verschillende landen.

Die aanwezigheid wil het wel opschroeven met vier bataljons – zo’n 4.000 militairen – in Polen en de Baltische landen, zo maakte Macierewicz vorige week bekend na een ontmoeting met NAVO-chef Jens Stoltenberg. Een vertegenwoordiger van het Russische ministerie van Buitenlandse zaken noemde dit al „een erg gevaarlijke opbouw van een gewapende macht behoorlijk dicht bij onze grenzen”.

    • Roeland Termote