Nederlandse uitkeringen worden lager in Marokko

Na jaren geeft Marokko toe, W-Sahara buiten verdrag.

Nederland en Marokko hebben alsnog een akkoord bereikt over de export van uitkeringen. Dat heeft minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken, PvdA) zondag aan de Tweede Kamer laten weten. Met de deal komt een einde aan langdurig getouwtrek tussen beide landen.

Marokkaanse Nederlanders die in Marokko gaan wonen, krijgen vanaf oktober lagere uitkeringen, omdat het levensonderhoud er goedkoper is dan in Nederland. Het gaat onder meer om arbeidsongeschiktheids- en nabestaandenuitkeringen. De export van kinderbijslag wordt vanaf 2021 helemaal stopgezet. De AOW blijft wel op het oude niveau. De afspraken gelden alleen voor nieuwe gevallen.

Nederland probeert al sinds 2011 om de uitkeringen te verlagen. Het kabinet hanteert daarbij het ‘woonlandbeginsel’: omdat de kosten van het levensonderhoud lager zijn in Marokko, moeten de uitkeringen omlaag. Om de uitkeringen te verlagen moest een socialezekerheidsverdrag uit 1972 aangepast worden. De onderhandelingen hierover liepen de afgelopen jaren telkens vast.

In september vorig jaar leek er een doorbraak te zijn, toen Nederland en Marokko een principeakkoord sloten. Dat strandde nadat Rabat op het nippertje met een aanvullende eis was gekomen: het verdrag moest worden uitgebreid naar de Westelijke Sahara, een internationaalrechtelijk betwist gebied dat door Marokko wordt geclaimd.

Vervolgens besloot het kabinet het verdrag eenzijdig op te zeggen. Begin dit jaar stemde het parlement in met een ‘opzeggingswet’. Daardoor zou ook de AOW voor naar Marokko teruggekeerde Marokkaanse Nederlanders verlaagd worden. Het kabinet nam deze stap onder druk van met name coalitiepartij VVD.

Asscher vreesde dat de relatie tussen beide landen zou verslechteren bij opzegging, met als mogelijk gevolg dat Marokko niet langer zou meewerken aan het uitleveren van criminelen of de uitzetting van vreemdelingen.

Nu is er dus toch een deal. In het definitieve akkoord heeft Marokko de eis over export van uitkeringen naar de Westelijke Sahara laten vallen.

Wel zijn er aanvullende afspraken gemaakt over bezwaar- en beroepsprocedures en over vermogensonderzoek bij in Marokko woonachtige Marokkaanse Nederlanders.

Met de verlaging van de uitkeringen in Marokko bespaart Nederland enkele tientallen miljoenen.

De partij Denk van oud-PvdA’ers Kuzu en Öztürk wilde in maart dit jaar een referendum organiseren over het opgezegde uitkeringsverdrag. Die poging strandde omdat Kuzu en Öztürk bij lange na niet het vereiste aantal handtekeningen wisten te verzamelen voor een raadgevend referendum.