Iedereen haalt dit jaar Sykes-Picot erbij

Dwars Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt elke week de feiten van de hypes.

Dit is het jaar van Sykes-Picot, de zogenaamde Brits-Franse verdeling van het bijna verslagen Ottomaanse Rijk. Zogenaamde, want hun overeenkomst in 1916 was maar een ruwe schets. De feitelijke grenzen werden pas ná de Eerste Wereldoorlog vastgelegd en liepen behoorlijk anders. Daar kom ik later op terug. Maar verjaardagen, daar zijn we dol op, en wie éven denkt te kunnen haalt Sykes-Picot erbij.

sykes-picot

Zoals vorige week een Israëlische topambtenaar, Dore Gold. U weet, de Franse regering wil een doorbraak forceren tussen Israël en de Palestijnen en heeft gegrepen naar het oude werktuig van de internationale conferentie. Zoek maar even op: Conferentie voor Vrede in het Midden-Oosten, Madrid, 1991, de opmaat naar het Akkoord van Oslo, 1993.

Er moet een wonder gebeuren wil er nu resultaat worden geboekt – vergeleken met de huidige ambtsdrager, Netanyahu, was toenmalig Israëlisch premier Shamir een duif, en hij was al geen duif. Israël was afgelopen vrijdag niet eens uitgenodigd voor de preconferentie in Parijs, omdat al vaststond dat het land zou bedanken. De Palestijnen evenmin.

Terug naar Sykes-Picot. De twee diplomaten probeerden volgens Dore Gold „een nieuwe orde in het Midden-Oosten te dicteren. Dat was op het toppunt van het tijdperk van het kolonialisme in ons gebied. Dat lukte toen niet en dat zal nu ook niet lukken.” Via die conferentie dus.

Waarom wel sancties tegen Iran en niet tegen Israël?

Wat ik interessant vind aan die opmerking van Gold, is de afkeurende verwijzing naar het kolonialisme. Daaraan heeft Israël immers mede zijn bestaan te danken! Dat wil zeggen: de Balfour-verklaring van 1917 waarin de Britse regering verklaart „de vestiging van een Nationaal Tehuis voor het Joodse volk in Palestina positief te bezien”. Niet uit liefde voor de zionistische beweging, maar uit harde geopolitieke overwegingen. Ik adviseer u A Line in the Sand van James Barr te lezen.

Met minister Lieberman (links) wordt het kabinet van premierNetanyahu nog rechtser.Foto Ronen Zvulun/Reuters

Een week eerder was ik bij een lezing van de radicale Israëlische vredesactivist Miko Peled in Amsterdam. Die moet ook niets van het kolonialisme hebben, maar juist omdat het via de Balfour-verklaring „aan iemand het land van iemand anders beloofde”. Peled propageert de eenstaatoplossing: één democratische staat voor de twee volkeren. Daartoe moet economische en politieke druk op Israël worden uitgeoefend, zei hij. „Waarom wel sancties tegen Iran en niet tegen Israël?”

Peleds eenstaatoplossing heeft nóg minder kans dan haar tweestatentegenhanger, die evenmin enig teken van leven vertoont.

Voordat u zegt: ‘Ja, maar Netanyahu heeft zich toch net weer uitgesproken voor die twee staten én voor vrede met de Arabische landen?’, zeg ik: dat zei hij voor de bühne. Het tijdstip was veelzeggend: direct na de benoeming van de extreem-rechtse Lieberman als minister van Defensie, waardoor zijn rechtse en pro-kolonistenkabinet nog rechtser en pro-kolonister werd. Slecht voor Israëls imago, dat al gestaag afkalft. Je weet maar nooit of de wereld toch niet weer met opgelegde oplossingen komt.

    • Carolien Roelants