Opinie

    • Paul Steenhuis

Het verband tussen Stunde Null, Brexit en het Holland Festival

‘Het uur waarin we niets van elkaar wisten’, is de prachtige titel van de openingsvoorstelling van het 69ste Holland Festival: Die Stunde da wir nichts voneinander wußten.

Afgelopen zaterdag werd het geactualiseerde, woordloze theaterstuk uit 1992 van de Duitse auteur Peter Handke, in aanwezigheid van het Nederlands koningspaar uitgevoerd door het Hamburgse Thalia Theater in de Amsterdamse Stadsschouwburg.

Passende opening voor het Nederlands internationaal podiumkunstenfestival dat dit jaar Edges of Europe als thema heeft: de randen van Europa – de grenzen en de scherpe randen, zoals de vluchtelingencrisis. Het is duidelijk dat de Britse artistiek directeur van dit Holland Festival, Ruth Mackenzie, kunst niet in een ivoren toren wil plaatsen, maar midden in de maatschappelijke actualiteit. In hoeverre dat volgens onze recensent geslaagd is bij deze openingsvoorstelling kunt u lezen in deze Première-bijlage.

Die titel van Handkes stuk roept in deze tijd de vraag op of zoiets nog bestaan kan: een uur waarin we niets van elkaar weten. Het roept ook de tegenvraag op: zal er ooit een uur bestaan waarin we echt alles van elkaar weten – en is dat wenselijk? In beide gevallen, mochten we alles van elkaar weten, of nooit alles, is er in ieder geval de troost en de ontsnapping die de kunst biedt, in de vorm van verbeelding.

Toen het Holland Festival in 1947 werd opgericht, twee jaar na Stunde Null, zoals het einde van de Tweede Wereld Oorlog in Duitsland genoemd werd, was de behoefte, de honger naar kunst en verbeelding in Nederland en Europa groot. Daarom kwam het festival tot stand.

Maar die behoefte en honger om internationaal ook kennis te nemen van elkaars verbeelding, om dromen en opvattingen een podium te bieden is nog altijd noodzakelijk.

Om die culturele reden, schreef de Britse krant The Guardian afgelopen 30 mei in een commentaar, is het voor de Britten ook onverstandig om uit de Europese Unie te stappen. „Vanuit de EU kan Groot-Brittannië zowel genieten van de kracht van de verbindingen met zijn Europese buren als zichzelf openen naar de rest van de wereld. Die banden doorsnijden zou ons zelf niets anders dan klein maken,” aldus The Guardian. Een van de argumenten tegen een Brexit is volgens de krant het feit dat een Britse vrouw de directeur van het Holland Festival is: Ruth Mackenzie.

Hear, hear.

    • Paul Steenhuis