Het COA maakt een einde aan de vrijheid

Vluchtelingenopvang Bij de asielopvang in Crailo waait een nieuwe wind, sinds het COA het beheer heeft overgenomen van het Leger des Heils. De vrijwilligers hebben het gevoel dat ze aan de zijlijn komen te staan.

Het affiche waarop de bewonersbijeenkomst bij Crailo werd aangekondigd.

Wees erbij, vluchteling! Ontmoet je nieuwe buren – Hilversummers, Bussumers – op een ‘kick-off party’ op Crailo! Vrolijke gekleurde posters met die boodschap, in het Engels, Farsi en Arabisch, hingen de afgelopen twee weken in de asielopvang in het Gooise Crailo. Bedoeld voor alle hier nieuw neergestreken vluchtelingen die Nederlandse omwonenden wilden leren kennen. Locatie van het feestje: de huiskamer of ‘porto cabin’ op het Crailo-terrein. Tijd: deze zondagochtend, vanaf elf uur.

Annie Schalkwijk, organisator van de bijeenkomst en al maanden vrijwilliger op Crailo, loopt zondagmorgen om half tien richting de ingang van het asielterrein. Ze wil koffie gaan zetten, de laatste voorbereidingen treffen voor zometeen. Naast het beveiligershok bij de ingang ziet ze een jonge, blonde vrouw staan roken. Een medewerker van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), die de opvang hier runt. Tegen Annie Schalkwijk: „Wat kom je hier doen?” Schalkwijk: „We hebben een bijeenkomst vandaag. Waarom vraag je dat?” De medewerker: „We willen als COA graag weten wie hier binnenkomen.”

Het COA laat Schalkwijk binnen. Maar die bijeenkomst kan helaas niet plaatsvinden, hoort ze. De omwonenden zijn niet aangemeld voor vandaag, zegt het COA tegen haar – en later desgevraagd tegen deze krant. Oké, zegt Schalwijk, maar dan leggen we toch een A4’tje neer bij de ingang? Zodat mensen hun naam kunnen noteren? Ze hebben bovendien allen paspoort of rijbewijs bij zich.

Nee, is het antwoord van het COA. Medeorganisator van de bijeenkomst, de Bussumse vrijwilliger Sherida Halatoe, vindt een oplossing: de bijeenkomst wordt verplaatst naar de parkeerplaats direct buiten de ingang.

Schalkwijk legt zich erbij neer, maar kookt van woede. „Het COA wíst dat wij deze bijeenkomst zouden houden. Vijf weken lang bereiden we dit voor! Tot dusver kon je met een identiteitsbewijs altijd naar binnen als je kwam voor een activiteit die van tevoren was aangemeld.”

Dik een maand runt het COA Crailo, waar nu zo’n zeventig vluchtelingen verblijven. Het COA nam het stokje over van het Leger des Heils, dat de asielopvang een half jaar bestierde, sinds de oprichting vorig jaar. De medewerkers van het Leger boden de vrijwilligers veel vrijheid: ze mochten de kamers van vluchtelingen helpen inrichten, begonnen taalcursussen en regelden vervoer om vluchtelingen naar dokter of tandarts te brengen.

Het COA is anders, zeggen alle vrijwilligers. Schalkwijk: „Wij bepalen wat er gebeurt, dat is de toon van het COA.” De vervoersgroep ligt bijvoorbeeld stil, zegt ze. Het COA laat vluchtelingen nu per taxi naar de tandarts brengen. Dat ritje naar de arts was volgens Schalkwijk juist een uitgelezen moment om vluchtelingen te spreken die zich anders schuilhouden op hun kamers. „Een Syrische vrouw die met niemand contact maakte, glimlacht naar me sinds ik haar naar de tandarts meenam.” Wij als vrijwilligers, zegt ze, „moeten uitkijken dat we niet langs de zijlijn komen te staan”.

De bijeenkomst op de parkeerplaats is begonnen. Vijftig man rond koffietafels. Gelukkig bieden bomen schaduw, de zon is heet vandaag. Eritreeërs, Irakezen en Syriërs mengen zich onder Bussumers en Hilversummers, ieder een sticker met voornaam op de borst. Telefoonnummers worden uitgewisseld, afspraken gemaakt voor nadere ontmoetingen. Medeorganisator en vrijwilliger Halatoe blijft positief. „Het doel was een ongedwongen ontmoeting. Die is er nu. Op de parkeerplaats. Ook goed. Het doel is belangrijker dan de weg erheen.”

Het COA was niet bereikbaar voor een nadere reactie.

    • Ingmar Vriesema