Gebrekkig ict-systeem apothekers vormt risico

Patiëntendossier Informatiesystemen over medicijnen zijn niet goed gekoppeld. Dat kan gevaar voor de patiënt opleveren.

ANP / Remko de Waal

Apothekers slagen er onvoldoende in een medicijnoverzicht van hun patiënten digitaal te delen met andere zorgverleners, zoals de huisarts, verpleeghuizen en thuiszorg. De ict-systemen van medici sluiten vaak niet op elkaar aan. Apothekers en dokters die contact willen over een laboratoriumuitslag of een potentieel gevaarlijke combinatie van medicijnen van een patiënt, moeten daarvoor omslachtig te werk gaan. Van de apothekers gebruikt nog altijd 99 procent de fax. De communicatieproblemen kunnen, zo stellen apothekers, gevaar opleveren voor de patiëntveiligheid.

Dit blijkt uit onderzoek onder 140 apothekers van Nictiz (expertisecentrum voor standaardisatie en e-health), in samenwerking met de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP) en de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers, dat deze maandag wordt gepubliceerd. Het is de eerste keer dat apothekers zelf zijn ondervraagd over hun ict-systemen.

Apothekers signaleren verschillende problemen. De voornaamste: informatiesystemen zijn niet goed gekoppeld. Elke apotheek heeft zijn eigen software, en dat geldt ook voor het ziekenhuis, de thuiszorgorganisatie en alle andere zorgaanbieders. Informatie over patiënten die de artsen met elkaar willen delen komt vaak niet goed terecht in andere systemen.

Om dit probleem te ondervangen is het Landelijk Schakelpunt bedacht. Dat is de opvolger van het Elektronisch Patiëntendossier (EPD) – waarin artsen medische informatie over patiënten opslaan en digitaal kunnen delen. Het EPD werd in 2011 verworpen door de Eerste Kamer, omdat het onvoldoende de privacy beschermde.

Het Landelijk Schakelpunt moet er nu voor zorgen dat artsen digitaal goed met elkaar kunnen communiceren. 95 procent van de apotheken is erop aangesloten, maar zij moeten toch veelal vertrouwen op de huidige softwarepakketten voor contact met andere artsen. Een woordvoerder van de Vereniging Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie, de organisatie achter het Schakelpunt: „Dat veel apothekers zijn aangesloten, betekent niet dat ze er al gebruik van kunnen maken. Daarvoor zijn nog obstakels te overwinnen.”

Patiënten moeten bijvoorbeeld iedere afzonderlijke arts toestemming geven om informatie met andere medici te delen. 20 procent van de patiënten deed dat nog niet. Ook wanneer de patiënt wél toestemming heeft gegeven kan het misgaan. Vaak is bijvoorbeeld de huisarts nog niet aangesloten op het systeem.

Branchevereniging KNMP stelt in een reactie dat vooral andere zorgverleners patiëntgegevens beter zouden moeten delen. „Artsen en ziekenhuizen delen nog slechts summier hun patiëntgegevens met andere zorgverleners. Apothekers hebben daardoor nauwelijks toegang tot voor hen relevante informatie zoals de nierfunctie van de patiënt, contra-indicaties en de reden van voorschrijven. Complete en actuele patiëntgegevens zijn van belang voor een goed medicatiegebruik. Het ontbreken daarvan verhoogt de kans op medicatiefouten.”

Er is onder apothekers behoefte om hun patiënten zelf ook inzage te geven in hun dossier. Bij 40 procent van de ondervraagde apothekers hebben patiënten nog geen inzage in die gegevens. Dat kan een probleem zijn, staat in het rapport. Uit eerder, kleinschalig, onderzoek onder apothekers bleek dat bijna 80 procent van de patiënten fouten ontdekte in hun eigen medicatiedossier, toen zij zelf inzage kregen. Er stonden bijvoorbeeld medicijnen op de lijst die de patiënt helemaal niet meer slikte.