Dochter Dos Santos klaar om president op te volgen

De dochter van de Angolese president is door haar vader als oliebazin naar voren geschoven.

Ze is de dochter van een van de langst zittende presidenten van Afrika en de rijkste zakenvrouw van Afrika. Die twee dingen hebben met elkaar te maken. Maar nu Isabel dos Santos tot president-directeur is benoemd van het belangrijkste bedrijf in Angola, oliebedrijf Sonangol, rijzen de vermoedens dat vader wellicht nog grotere plannen heeft met zijn oudste dochter. Want wie Sonangol bestuurt, bestuurt in feite Angola, een van de twee grootste olieproducerende landen van het Afrikaanse continent.

Het Amerikaanse zakenblad Forbes schatte het vermogen van Isabel dos Santos op zo’n drie miljard euro. Dat geld staat niet allemaal op haar bankrekening, maar is de geschatte waarde van haar investeringen in Angola en oud-kolonisator Portugal. Zo heeft Dos Santos 7 procent van de aandelen van het Portugese olie- en gasbedrijf Galp in handen. Ze is actief in de bankensector, media en telecommunicatie. Critici zoals de onderzoeksjournalist Rafael Marques de Morais beschuldigen haar ervan rijkdom te hebben vergaard door de handel in (bloed)diamanten en grootschalig misbruik van staatsfondsen.

Isabel is de oudste dochter van José Eduardo dos Santos, nu 36 jaar aan de macht in Angola. Afgelopen maart kondigde vader aan van plan te zijn in 2018 terug te treden. Die belofte werd in Angola met scepsis ontvangen. Hij kondigde zijn vertrek al eerder aan, maar hield zich er niet aan. Maar in de aanloop naar het partijcongres van de nationale regeringspartij MPLA in augustus lijkt het manoeuvreren voor zijn opvolging begonnen.

Vader Dos Santos maakte in april al ruim baan voor zijn dochter, door de voltallige raad van bestuur van Sonangol te ontslaan. Zijn zoon Zenu is tevens benoemd tot hoofd van het Sovereign Wealth Fund, waarmee investeringen uit de staatskas worden gemaakt. Angola maakte een enorme groeispurt na het einde van de 27 jaar durende burgeroorlog in 2002. Maar sinds de val van de olieprijzen verkeert de economie in grote crisis en kampt het land met een dodelijke uitbraak van gele koorts.

Het Angolese staatsoliebedrijf Sonangol dat nu wordt bestuurd door dochter Isabel dos Santos, domineert de Angolese economie. Net zoals de glimmende kantoren van het hoofdkwartier van Sonangol het centrum van de Angolese hoofdstad Luanda overheersen.

Sonangol is de spil in wat de Angola-kenner Tony Hodges ooit beschreef als ‘de Bermuda driehoek’. Dat is het zwarte gat tussen het staatsoliebedrijf, het ministerie van Financiën en de Centrale Bank waarin de miljarden van Angola’s olieopbrengsten spoorloos verdwijnen.

Lange tijd was de verwachting dat de vorige CEO van Sonangol José Eduardo Dos Santos zou opvolgen. Maar de huidige vicepresident Manuel Vicente lijkt uitgeschakeld door vermeende betrokkenheid bij een corruptieschandaal. Daarmee ligt Isabel dos Santos nu in pole position. Isabel dos Santos heeft zich niet kandidaat gesteld voor het leiderschap van regeringspartij MPLA. Nog niet. Zoals het hoort in de ondoorzichtige politiek van Angola.

    • Bram Vermeulen