Ali verraste in de jungle Foreman en de wereld

Vandaag dertig jaar geleden vond in Kinshasa een historisch sportevenement plaats. De boksers Muhammad Ali en George Foreman schitterden in `The Rumble in the Jungle’.

Ali vs. Foreman in de ring tijdens de Rumble in the Jungle in Kinshasa. Foto AP

Muhammad Ali mocht altijd graag opscheppen, en bijna altijd deed hij dat met humor. In de aanloop naar het historische gevecht in Kinshasa tegen George Foreman, de knokpartij in de jungle, was dat niet anders. ,,Ik ben zó snel'', zei hij in september '74 op een persconferentie in hotel Waldorf Astoria in New York. ,,Ik deed het licht uit en lag in bed voordat het donker was.''

Foreman liet zich door Ali's uitlatingen niet van zijn stuk brengen. Hij was als regerend wereldkampioen de huizenhoge favoriet voor het gevecht in Kinshasa, de hoofdstad van wat toen Zaire heette en nu de Democratische Republiek Kongo is. Zijn staat van dienst was indrukwekkend. Alle veertig partijen die hij als prof had gebokst, had hij gewonnen. Zijn klappen waren mokerslagen. Als hij tijdens de trainingen in Zaire tegen de bokszak sloeg, dan zat er na afloop een flinke deuk in. ,,Hij is een stier, ik ben de matador'', was een van de oneliners waarmee Ali vooraf verbaal inbeukte op het moreel van Foreman.

Zaire

Het gevecht was georganiseerd door bokspromotor Don King, en kostte Zaire tien miljoen dollar. Beide boksers ontvingen ieder 4,5 miljoen. Als mogelijke lokaties waren ook New York, Londen, Koeweit en een oceaanstomer de revue gepasseerd, maar de keus viel op Zaire, waar president Mobutu het imago van zijn dictatuur wilde oppoetsen. In het Stade du 20 Mai met ruim 60.000 toeschouwers ontbrak de dictator. Uit angst voor een aanslag zat hij in zijn paleis voor de tv. Het voorprogramma, met donkere Amerikaanse artiesen als James Brown (met snor), B.B. King en The Spinners, was spectaculair geweest. Het paste allemaal perfect in het project Authenticité, Mobutu's black power-programma.

Ongeveer een miljard mensen zagen het gevecht op televisie, live. Zeer vroeg in de ochtend van woensdag 30 oktober werden ook in Nederland veel tv's afgestemd op Nederland 1. Om half drie begon de uitzending van de Avro. Commentaar: Ruud ter Weijden. Het gevecht begon om vier uur in de ochtend plaatselijke tijd – gunstig voor de kijkers in de VS. Eigenlijk was dat vijf weken later dan gepland, omdat een sparringpartner Foreman een kapotte wenkbrauw had bezorgd. Boksers, hun entourage en een schare journalisten verbleven dus bijna anderhalve maand in Zaire. De gehele periode is fraai vastgelegd in de bekroonde documentaire `When we were kings'. Ook popsongs herinneren aan het legendarische gevecht, zoals de hit `In Zaire' van Johnny Wakelin, en `The Rumble in the Jungle' van A Tribe called Quest.

Vlak voor het gevecht gingen Foreman en zijn entourage in gebed. Eén begeleider van de wereldkampioen, Archie Moore, bad dat Foreman zijn tegenstander niet dood zou slaan, een mogelijkheid waarmee hij ernstig rekening hield. Nadat het Zairese volkslied had geklonken en scheidsrechter Zack Clayton de regels had verteld, beet Foreman zijn tegenstander toe: ,,I'm gonna kill you.'' Het Zairese publiek, op de hand van Ali, scandeerde `Ali boma yé', Ali, vermoordt hem. Van Foreman moesten ze niks hebben. Sommige Afrikanen dachten dat hij een Belg was – een misverstand dat Ali graag in stand hield – de nationaliteit van de voormalige kolonisator.

Ali had verkondigd dat hij zou dansen in de ring, `float like a butterfly and sting like a bee'. Maar in plaats van zweven als een vlinder en steken als een bij ging de toen 32-jarige Ali in de touwen hangen. Hij liet de zes jaar jongere Foreman erop los beuken, met stoten die vooral neerkwamen op zijn armen, waarmee hij zijn hoofd beschermde, en zijn bovenlijf. Wat Ali deed, had veel weg van een poging tot zelfmoord. Maar hij hield stand tegen Foreman, die niet gewend was langer dan twee of drie ronden te boksen. Ali praatte voortdurend. ,,George, je slaat niet hard genoeg.'' Hij maakte Foreman zelfs uit voor een `pussy', een mietje, putte hem fysiek uit en zei in de vijfde ronde dat het nu zijn beurt was. Drie ronden later sloeg Ali de wereldkampioen knockout. Ali had zijn wereldtitel in het zwaargewicht heroverd, met dank aan een hogere macht: ,,Vannacht zag u de kracht van mijn god. Allah stond in de ring.''

Zondagmiddag 31 oktober om 17.30 uur op BBC2 de documentaire `Rumble in the Jungle', van oud-bokscommentator Harry Carpenter.