Kritiek wegens bezuinigingen en bespot om „pannenkoekspelling”

Voor de Taalunie eindigde deze week zoals die begon: met zware kritiek op de organisatie. De Taalunie, die waakt over de Nederlandse taal en jaarlijks het bekende Groene boekje uitgeeft, moest dinsdag het harde oordeel van een onderzoekscommissie slikken. Die stelde dat de Taalunie vorig jaar „ondoordacht” bezuinigde, daar „meer dan onhandig” over communiceerde met betrokken organisaties en te veel uitgeeft aan personeelskosten. „De organisatie eet zichzelf op.”

Gisteren kwam daar de afscheidsrede van hoogleraar Nederlandse taalkunde Anneke Neijt nog eens bij. Zij hekelde ten overstaan van haar gehoor op de Radboud Universiteit in Nijmegen de spellingsactiviteiten van de Taalunie.

Mikpunt van haar kritiek was onder meer de zonder fatsoenlijke afstemming met experts ingevoerde tussen-n, in 1995. „Voor die tijd bakten we pannekoeken, daarna pannenkoeken.” Een nog altijd een onbegrijpelijke ingreep, vindt Neijt, zelf voormalig lid van de spellingscommissie van de Taalunie. Spottend sprak ze over „de pannenkoekspelling van de Taalunie”.

Maar haar grootste ergernis is de onaantastbaarheid van de Taalunie; „de enige instantie die zich met de spelling mag bemoeien”. Een positie die de organisatie volgens Neijt uitbuit door exclusieve keurmerken uit te geven. Alleen boeken waarin de officiële spelling van de Taalunie wordt gehanteerd, kunnen het keurmerk krijgen, zei Neijt. En dat keurmerk is weer noodzakelijk voor boeken die met overheidssubsidie worden aangeschaft, zoals schoolboeken. Neijt: „Daarmee onderdrukt de Taalunie elke vorm van meedenken en kritiek.” Volgens haar is er geen modern land waarin de spelling zo ondemocratisch en autoritair is geregeld.

De Taalunie laat in een reactie weten dat het klopt dat de officiële spelling in Nederland en Vlaanderen op voorspraak van de Taalunie wordt voorgeschreven voor de overheid en het onderwijs. „Maar dat houdt voor schoolboeken geen enkele verplichting in om het keurmerk te gebruiken en biedt ook geen enkel economisch voordeel.” Het keurmerk geeft gebruikers uiteraard wel de zekerheid dat de officiële spelling is gevolgd, aldus de Taalunie.

En de kritiek dat de Taalunie alleen en autoritair handelt? „Daar herkennen we ons niet in.”

    • Hugo Logtenberg